Quan niệm về truyện tranh ở Việt Nam


vetruyenNói rằng truyện tranh Việt đang tàn lụi thì không đúng chút nào. Bằng chứng là thời gian vài năm trở lại đây, chẳng phải các bạn trẻ đều bắt chước manga anime cả đâu, vẫn còn một số bạn tự tìm lấy phong cách cho mình, tự rèn luyện và đào tạo bài bản để cố thoát ra khỏi cái bóng khổng lồ của truyện tranh Nhật. Trong số những người tôi biết, có hai bạn Thành Phong – Khánh Dương, những con người rất có tiềm năng cho truyện tranh Việt sau này. HungLan Design xin giới thiệu bài viết của bạn Thành Phong trích trong Truyện Tranh Việt Online với lập luận khá chính xác và biểu hiện những cảm nhận rất thật về truyện tranh Việt hiện nay.

Có một sự thật rằng, không chỉ ở VN, mà ngay tại chính tại những quê hương của truyện tranh, thì không phải ai cũng có một cái nhìn đúng đắn và khách quan về nó. Ở trường đại học của tôi, nơi ngập tràn một bầu không khí nghệ thuật, thì những gì truyện tranh nhận được vẫn chỉ là những cái nhìn thờ ơ và coi thường. Một số người, số này có thể nói là đa số, vẫn cho rằng, truyện tranh chỉ là thứ dành cho trẻ con mà thôi.

Tôi muốn nói với bạn một điều, không bao giờ nên đánh giá thấp những ‘nghệ thuật tầm thường’, cũng chớ bao giờ mỉa mai hay giễu cợt chúng. Thời gian đã cho thấy Popart hay nghệ thuật sắp đặt hay video art cũng đã có chỗ đứng của nó trong mỹ thuật. Truyện tranh cũng vậy. Sự thật là, không gì vốn có trong truyện tranh ngăn nó đề cập đến bất cứ thứ gì bạn thích, bằng bất cứ kiểu cách nào bạn chọn. Sự thật là, chất liệu thể hiện nghệ thuật thì không bao giờ hạn chế, nó chỉ phụ thuộc vào khả năng và ý muốn của chính tác giả mà thôi. Harvey Pekar (tác giả của tiểu thuyết hình ảnh ‘Hào quang Mỹ’- American splendor) đã nhận ra một chân lý: “Truyện tranh chỉ đơn giản là từ ngữ và hình ảnh, và bạn có thể tạo ra bất cứ thứ gì với từ ngữ và hình ảnh”

Mà tại sao cứ phải đọc truyện tranh nhỉ? Nếu bạn đã từng có suy nghĩ như vậy, thì có rất nhiều người sẽ đồng ý với bạn. Không phải ai cũng đọc truyện tranh. Bố mẹ bạn, thầy cô bạn, những người trí thức vốn có sẵn sự khó chịu với truyện tranh, những người luôn cấm bạn đọc chúng. Có thể hồi bé bạn chưa bao giờ hứng thú với truyện tranh. Có thể bạn là một người ham sách thuần túy, nhưng lại hoàn toàn ‘mù truyện tranh’.

Nhưng, đừng để sự thiếu hiểu biết về truyện tranh của bạn ngăn cản bạn hay có những lý do để ngăn cản bạn không thử đọc nó. Có bao giờ bạn nghĩ đến việc thử nghe opera hay đi xem một triển lãm nghệ thuật đương đại không? Để thử một thứ gì đó mới, bạn thực sự cần mở lòng mình. Nó cũng giống như việc cần có một vài lần thử nghe opera mới có thể cảm nhận cái hay của nó vậy.

Quay lại việc nhiều phụ huynh hay giáo viên dạy văn của chúng ta luôn phê phán truyện tranh giết chết trí tưởng tượng. Tôi không phản đối rằng trong truyện tranh, mọi nhân vật hay tình tiết đều được phơi bày một cách trực quan. Nhưng bạn vẫn cần trí tưởng tượng của mình để giúp bạn biết những hình vẽ đó nói gì, giải quyết vấn đề gì trong một ô tranh. Thật may, những thứ trực quan trong truyện tranh sẽ giết chết trí tưởng tượng của bạn, cũng chỉ nhiều như từ ngữ, mỗi khi bạn đi xem triển lãm hay đến các gallery nghệ thuật.

Hiển nhiên, sẽ vẫn có từ ngữ để bạn đọc và suy ngẫm trong truyện tranh. Sẽ có ít chữ hơn trong truyện chữ, nên chúng phải được dùng chính xác, kiệm lời và đắc địa hơn. Những thứ như “Hự bốp ối á bùm chéo rầm” cũng có những giá trị của nó, không như những gì người ta viết về nó mỗi khi cần lấy ví dụ về sự nghèo nàn của truyện tranh. Giá trị đó chính là không khí mà nó đem lại, trong không khí ấy có âm thanh, và âm thanh thì luôn mang lại cảm giác, và cảm giác khi thưởng thức nghệ thuật thì luôn là một thứ cần thiết không thể chối cãi!

Bạn hãy nhớ rằng, từ ngữ đôi khi không được dùng để miêu tả hay nhấn mạnh hình ảnh. Mỗi thứ đều có thể làm sáng tỏ hay phóng đại thứ kia lên, hay có thể hoàn toàn không liên quan với nhau. Chúng có thể nhấn mạnh nhau, tôn nhau lên thậm chí mâu thuẫn với nhau. Sự tương tác giữa từ ngữ và hình ảnh có thể xuyên suốt từng trang, từng khung hình và thậm chí ngay trong một khung hinh trong truyện tranh. Bởi vậy trí tưởng tượng là thứ sẽ được dùng liên tục khi đọc truyện tranh. Ngạc nhiên chứ hả!

Tất nhiên, để làm cho mọi người nhìn nhận đúng các giá trị của truyện tranh, không gì khác ngoài việc cho họ thưởng thức những truyện tranh đích thực. Có một vấn đề là chúng chưa có nhiều ở VN. Đa phần khi nhắc đến truyện tranh, mọi người liên tưởng ngay đến manga, vốn phần nhiều được xuất bản chui, ồ ạt và thiếu trách nhiệm ở VN. Những truyện này vô hình chung đã làm lệch lạc nhận thức của mọi người về truyện tranh đúng nghĩa. Nếu nói đó là những sơ xuất trong khâu quản lý xuất bản, lỗi của những nhà chức trách, những người đã hoàn toàn buông xuôi và đầu hàng, thì quá nhẹ nhàng với họ.

Đấy là một tội ác – đối với toàn xã hội.

Cách giải quyết cho vấn đề này là ở chính những người đọc của chúng ta. Đọc chọn lọc, đọc thưởng thức, đọc có trách nhiệm, nói không với sách in lậu không bản quyền… là cách để bạn chứng tỏ sự trân trọng của mình với tác giả và tác phẩm và góp phần giúp xã hội có những đánh giá đúng đắn hơn về môn nghệ thuật mà chúng ta cùng yêu mến này.

Riêng với các tác giả , chiếm được sự quan tâm và yêu thích của độc giả là một nhiệm vụ dễ nói nhưng khó làm. Không còn từ nào ngoài 4 từ “cố gắng hết sức”, cho ra những tác phẩm thật hay, mới lạ, ý nghĩa với tất cả tâm huyết của mình.

Thành Phong

<p class="postmetadata alt"> <small> Bài viết này được gởi vào ngày Friday, September 18th, 2009, 7:54 am và được ghi trong chuyên mục <a href="http://www.hunglan.com/?cat=1" title="View all posts in Truyện Tranh" rel="category">Truyện Tranh</a>. Bạn có thể theo dõi bất cứ lời bình nào của bài viết này thông qua <a href='http://www.hunglan.com/?feed=rss2&#038;p=570'>RSS 2.0</a>. Bạn có thể bỏ qua việc ghi lời bình này. Pinging hiện chưa được phép thực hiện. </small> </p>
  1. #1 by ]3uttim - March 31st, 2010 at 17:39

    ôi! đây hẳn là 1 bài viết cho ta dc một cái nhìn khác đi về truyện tranh , thật sự thì mình thấy truyện tranh tuy chỉ là những hình ảnh, lời nói nhg trg nó vẫn truyền đạt dc ý nghĩa của câu truyện. Xin dc cảm ơn tác giả Thành Phong đã viết nên 1 bài viết chất lượng thật sự

  2. #2 by Tat2 - June 1st, 2010 at 22:07

    Nhiều ng nói đọc truyện tranh để giết thời gian nhưng thật ra khi đọc những truyện thực sự hấp dẫn, thực sự hay [chứ không phải mấy truyện có nội dung đâu đâu ] thì bản thân mình vẫn phải suy ngẩm, nghĩ nhiều về hoàn cảnh, chân lý hay cuộc sống nhân vật và thậm chí cũng từ đó mà rút ra được nhiều điều, bài học hay cho cuộc sống
    Bài viết này rất đáng để bất kỳ ai cũng phải đọc qua để rồi thay đổi nhận định của họ về truyện tranh

  3. #3 by Tuyệt vời - March 9th, 2011 at 15:46

    Không phải ngẫu nhiên mà truyện tranh lại có sức hút kỳ lạ tới như vậy. Không chỉ riêng đối với trẻ con mà người lớn cũng cảm thấy có một sự lôi cuốn đáng kinh ngạc.
    Lý giải cho điều trên chắc chắn là do không chỉ hình họa sinh động mà nội dung câu truyện nó gửi gắm một bài học, một quan niệm hay một cách sống. Nó đơn giản để đủ tầm am hiểu của trẻ em, song nó cũng gợi cho người lớn nhiều điều suy ngẫm.
    ————
    Mong các ông bố bà mẹ đừng cấm con em mình đọc truyện tranh mà hãy tốt nhất là đi tìm và mua cho bé những tập truyện bổ ích.

  4. #4 by lâm kỳ duyên - June 18th, 2011 at 19:32

    à còn mình thì nghĩ rằng việt nam có thể làm nên kì tích như tác giả nói.
    việt nam nên khai thác các tài năng của mình sớm thì mới mong có hi vọng, chớ để đến khi tàn lụi rồi mới nhớ đến thì đã quá muộn. mình mong mọi người sớm nhận ra những họa sĩ tiềm năng để nâng đở phát truyển dòng truyện việt nam

  5. #5 by super panit - September 13th, 2012 at 13:40

    au de

  6. #6 by Dừa Non - October 6th, 2012 at 01:13

    bác ơi. sang năm cháu phải làm đồ án tốt nghiệp về truện tranh.từ hùi nhỏ đến giờ cháu rất ít đọc truyện tranh nhưng rất đam mê vẽ.dù cho ai nói gì về tranh minh họa hay nghệ thuật thì cháu vẫn đam mê nó.cháu rất mún làm một tập truyện tranh mỏng mang đậm chất Việt Nam. cháu ko thích phong cách cua mình giống hay na na hay ảnh hưởng bởi cái gì đã từng nhìn thấy qua.điều đó thật khó phải không bác nhưng luôn luôn làm việc tích cực và nghiêm túc thì sẽ mang lại kết quả tốt hơn phải không bác? cháu đang dự định sẽ tìm đọc và hiểu thật sâu thật kĩ về một câu chuyện.rồi từ đó có bao nhiêu nhân vật,khung cảnh, bối cảnh lịch sử cháu sẽ tìm hiểu đặc điểm của nhân vật bối cảnh,.. những thứ liên quan đến việc vẽ ra một cảnh minh họa cho truyện.(đặc biệt là những đặc điểm nổi bật của con người, làng quê,… việt nam). tiếp theo là cháu sẽ kí họa thật nhiều về những nhân vật, về trang phục, phong cảnh,.. và xây dựng nên một nhân vật hoàn chỉnh trong khung cảnh việt nam. cháu làm như vây có đúng không bác? cháu nên tìm tòi nghiên cứu thế nào để làm nên một sản phẩm tích cực. bác giúp cháu với. cháu mới học năm 3 trường cđ mĩ thuật trang trí đồng nai, vẫn đang còn chập chững với niềm đam mê của mình. mong bác cho cháu những lời khuyên để cháu có con đường đi đúng đắng hơn! _-_

XIN LƯU Ý

Trước khi đặt câu hỏi, xin hãy đọc kỹ các phần comments trước đây để khỏi bị trùng lắp, vì chúng tôi không có đủ thời gian trả lời lặp đi lặp lại nhiều lần. Đồng thời, xin hãy viết bằng tiếng Việt có dấu để khỏi hiểu nhầm từ ngữ. Bộ gõ tiếng Việt đã được chúng tôi tích hợp vào trong trang web này và quý vị có thể gõ theo kiểu Telex, VNI hoặc VIQR đều được cả. Do đó, các nội dung không dấu sẽ bị coi là spam và sẽ tự động bị xóa khỏi mục này. Xin kính báo.


(sẽ không hiển thị)
  Chọn kiểu gõ tiếng Việt: TELEX VNI VIQR Tắt
<div style="padding: 3px; border: 1px solid #DDD;">Bạn cũng có thể dùng một số định dạng HTML code thông thường như:<br> - Gõ &lt;b&gt;chữ đậm&lt;/b&gt; sẽ thành <b>chữ đậm</b>.<br> - Gõ &lt;i&gt;chữ nghiêng&lt;/i&gt; sẽ thành <i>chữ nghiêng</i>.<br> - Gõ &lt;b&gt;&lt;i&gt;chữ đậm nghiêng&lt;/i&gt;&lt;/b&gt; sẽ thành <i><b>chữ đậm nghiêng</b></i>.<br> - Gõ &lt;font color=&quot;#FF0000&quot;&gt;chữ màu đỏ&lt;/font&gt; sẽ thành <font color="#FF0000">chữ màu đỏ</font>.<br> - Gõ &lt;font color=&quot;#FF0000&quot;&gt;&lt;b&gt;chữ màu đỏ đậm&lt;/b&gt;&lt;/font&gt; sẽ thành <font color="#FF0000"><b>chữ màu đỏ đậm</b></font>.<br> - Gõ &lt;img src=&quot;path&quot;&gt; để đưa hình vào (với path là đường dẫn của hình trên net với chiều rộng không quá 600 px).<br> - Gõ &lt;blockquote&gt;đoạn văn&lt;/blockquote&gt; để trích dẫn đoạn văn.</div>

  1. No trackbacks yet.