Rất hân hạnh đón chào quý vị và các bạn đã đến thăm trang web này...
- Nếu quý vị đang cần trao đổi về mỹ thuật ứng dụng như tạo phông chữ nghệ thuật, poster, brochures, story-board để quảng cáo cho sản phẩm của Công Ty...
- Nếu quý vị muốn thảo luận và phát triển truyện tranh Việt Nam, xây dựng kịch bản và tạo ra sản phẩm truyện tranh mới chuyên nghiệp hơn...
- Nếu quý vị đang cần tìm hiểu và chia sẻ kinh nghiệm soạn nhạc trên máy tính...
- Nếu quý vị đang quan tâm đến những nhu cầu tinh thần và muốn phát huy những giá trị tốt đẹp của cuộc sống...
Như thế nghĩa là quý vị đã tìm đến đúng nơi mình cần: HùngLân Design
Chúng tôi không chỉ là một dịch vụ thiết kế trên net. Chúng tôi còn là vòng tay thân ái để chúng ta có thể cùng nắm chặt tay nhau, đưa hồn Việt bay cao hơn, xa hơn...

Kinh nghiệm thiết kế phông chữ

   Thiết kế phông chữ Việt thực ra là một tiện ích chẳng có gì to tát lắm so với việc lập trình hoặc thiết kế đồ họa, nhưng đã là con dân của máy vi tính thì ngày nào cũng phải gặp nó, những phông chữ thể hiện trên văn bản, trên tài liệu, trên các bản báo cáo, trên web… Do đó nó là một tiện ích không thể thiếu trên máy tính, mặc dù nhỏ, nhưng không có nó sẽ nhàm chán biết bao, chẳng lẽ cứ đi đi lại lại font Times New Roman, Arial, Tahoma, Verdana, rồi VNI-Times, VNI-Brush mãi thôi sao? Vì thế mà khi có một phông chữ nào đó mới lạ thì người dùng sẽ cảm thấy rất ưng ý, và rất muốn “trang điểm” cho tài liệu của mình thêm phần sinh động và đẹp mắt.
    Cũng vì các yêu cầu đó mà một số người muốn tự tạo phông chữ riêng cho mình, thứ nhất là mới lạ, khỏi sợ đụng hàng, thứ hai là có thể sửa chữa theo ý thích. Vậy muốn tạo phông chữ dùng trên máy vi tính thì chúng ta cần phải dùng chương trình gì đây? Cách sử dụng như thế nào và Phông chữ có định dạng ra sao?
Các định dạng phông chữ:
    Trước hết tôi xin nói về định dạng của phông chữ để chúng ta có thể nắm được các yếu tố cơ bản khi thiết kế cũng như các ứng dụng kèm theo nó. Phổ biến nhất là dạng True Type, tức là những phông chữ ta thường dùng như VNI-Times hoặc HL Thưpháp 1BK của chúng tôi chẳng hạn, kế đến là dạng Open Type, đây cũng là dạng True Type nhưng cao cấp hơn vì có độ sắc nét cao hơn và có thể tùy biến cho nhiều loại ngôn ngữ khác nhau trên thế giới. Các font Unicode như Times New Roman, Arial, Verdana thuộc dạng Open Type mà chúng ta thường quen dùng trên Internet. Một dạng nữa là Screen font, tức là Font dùng để hiển thị trên màn hình như MS serif, VK sans serif, Dialogdict. Loại font này thuộc dạng bitmap chứ không phải vector như True Type và Open Type. Screen font này hiển thị trên màn hình rất chuẩn và đẹp, vì nó được kết cấu trên từng pixel trên màn hình, tuy nhiên, khi in ra hoặc phóng lớn thì bị răng cưa, không đẹp bằng True type và Open Type.
    Dưới đây là các Icon để bạn dễ phân biệt phông chữ trên máy tính của bạn thuộc định dạng nào:
True Type Open Type Screen font
   Riêng các phông chữ dùng cho máy Macintost cũng có rất nhiều dạng nhưng trong phần này chúng tôi không nói tới, chỉ nói về các phông chữ cho PC trên hệ điều hành Windows mà thôi, vì dạng này thông dụng nhất. Từ các yếu tố này, nên người thiết kế phông chữ phải biết cách sử dụng và hiệu chỉnh các hình ảnh theo dạng vector, nhất là cách dùng các đường cong bezier và các tiếp tuyến trong các chương trình đồ họa như CorelDraw chẳng hạn.
Phần mềm thiết kế:
    Để thiết kế phông chữ True Type, bạn cần phải cài đặt chương trình Fontographer của Macromedia hoặc Font Creator Program của High Logic. Hai chương trình này sẽ biên dịch (compile) những ký tự bạn thiết kế để tạo thành một phông chữ.
    Sau khi download về, bạn giải nén và cài đặt như những chương trình khác. Công năng của các phần mềm này thì rất nhiều, nhưng ở đây chúng tôi chỉ nói lên những điều cơ bản nhất để hỗ trợ cho bạn trong công việc thiết kế phông chữ. Muốn tìm hiểu kỹ hơn, các bạn có thể xem phần Help của các chương trình ấy.
MACROMEDIA FONTOGRAPHER
    Đây là chương trình thiết kế chuyên nghiệp nhất, 90% phông chữ hiện có trên thế giới sử dụng chương trình này để thiết kế vì nó có rất nhiều tùy biến, file thiết kế được bảo lưu với dạng *.FOG để bạn có thể chỉnh sửa chi tiết về sau.
    Chương trình này không cho nhập hình vẽ từ ngoài vào mà bạn phải tự tay vẽ lấy ngay trên màn hình, điều này đòi hỏi bạn phải có chút ít kiến thức về đường cong bezier và tiếp tuyến như trong CorelDraw vậy.
    Để thiết kế, bạn nhấp đúp vào từng ký tự và dùng các công cụ vẽ trong chương trình để thể hiện, có thể chỉnh sửa theo ý muốn.
    Khi thiết kế xong, bạn dùng lệnh Generate Fonts để chương trình tạo thành phông chữ với các dạng khác nhau như True Type, Postcript, Bitmap dùng cho PC hoặc MAC đều được cả.
FONT CREATOR PROGRAM
    Cũng giống như chương trình trên, Font Creator Program cũng đòi hỏi bạn phải có chút ít kiến thức về đồ họa vector để vẽ từng ký tự một trong bộ phông chữ, tuy nhiên chương trình này cho phép bạn được nhập ảnh vào ký tự bằng lệnh Import Image, lệnh này có thể biến 1 ảnh JPG hoặc Bitmap thông thường thành dạng vector để dễ dàng xử lý.
    Để nhập ảnh (tức là những chữ viết bên ngoài, dùng máy Scanner đưa vào thành 1 file hình ảnh), bạn nhấp đúp vào ký tự muốn vẽ, mở menu Tools – Import Image và chọn ảnh muốn đưa vào ký tự ấy. Ứng dụng chức năng này, bạn có thể viết các con chữ thư pháp trên giấy, sau đó dùng máy scanner quét thành file hình ảnh đưa vào máy tính để tạo thành phông chữ thư pháp chẳng hạn.
    Chương trình này tạo trực tiếp thành True Type Font *.TTF và có thể chỉnh sửa ngay trên file TTF ấy.
    Riêng các lệnh tùy biến khác như Transform hàng loạt, metric, change weight cũng như các công năng chuyên nghiệp khác thì không hay và đầy đủ bằng chương trình Fontographer, nhưng dân nghiệp dư có thể dễ dàng dùng chương trình này để thiết kế.
    Riêng về cách bỏ dấu tiếng Việt, chúng tôi đang cố biên soạn thành một File trợ giúp CHM vì tiếng Việt có rất nhiều bảng mã khác nhau, nào là Unicode, VNI for Windows, BachKhoa, TCVN3, Vietware… nên không thể nói đầy đủ trong phần này được. Để nghiên cứu, bạn nên mở một phông chữ nào đó thuộc mã tiếng Việt tương ứng, rồi quan sát cách sắp xếp các dấu theo vị trí nào, theo ký tự nào trong bảng, từ đó rút ra những ứng dụng thích hợp cho việc thiết kế của mình. Sau khi biên soạn xong file trợ giúp ấy, chúng tôi sẽ thông báo cho các thành viên biết để các bạn có thể download về sử dụng. Chúc các bạn thành công.

8 lời bình

Vì sao Truyện tranh VN vẫn trì trệ?

   Rất nhiều bạn trẻ cũng như các phóng viên thường đặt câu hỏi này với tôi khi đề cập đến tình hình xuất bản và phát hành Truyện tranh Việt Nam hiện nay, vì các bạn ấy cứ cho tôi là lão làng trong truyện tranh nên dễ tìm ra câu trả lời. Sự thực không là như vậy đâu. Ở Khu vực phía Bắc thì lâu nay im hơi lặng tiếng nên ngoại trừ bác họa sĩ Thy Ngọc ra, số họa sĩ lão làng sau này tôi không nắm rõ lắm, nhưng ở khu vực phía Nam quả thực là có rầm rộ hơn từ ngày đất nước ta đổi mới nên số họa sĩ có nhiều hơn. Theo tôi, nếu gọi là lão làng trong truyện tranh Việt Nam thì phải kể đến 3 người có ảnh hưởng nhất và mang dấu ấn đậm nhất với những phong cách riêng biệt, đó chính là các họa sĩ Nguyễn Trung Tín, Văn Minh và Đỗ Hoàng Tường, chứ tôi không dám là lão làng đâu. Có điều các họa sĩ ấy ngày nay không còn vẽ truyện tranh nữa nên các cháu thường hay đặt vấn đề này với tôi, vì tôi còn cầm bút và để như là có người đối ẩm trước tình hình trì trệ hiện nay của Truyện tranh Việt Nam mà thôi.
    Các bạn trẻ bây giờ muốn tìm lại truyện tranh của các họa sĩ tôi nói ở trên để học hỏi e rằng hơi khó vì ngày ấy chúng tôi xuất bản không có các điều kiện tối ưu như vi tính, in ấn tuyệt vời như hiện nay, do vậy mà chất lượng giấy in không bền, đến nay thì cũ nát cả, nhưng tôi cũng xin trình bày ra đôi chút phong cách vẽ của các họa sĩ lão làng trên, sau đó, chúng tôi sẽ cố gắng tìm tài liệu và bổ sung trong một ngày rất gần:
    Họa sĩ Nguyễn Trung Tín chuyên về lối vẽ thực bằng bút sắt, kỹ lưỡng và chi tiết thì không ai bằng, cách ông dựng hình phân cảnh cũng như đặc tả ánh sáng thuộc vào loại bậc thầy. Các cây bút trẻ ngày nay thường chuộng lối vẽ cách điệu mà chê lối vẽ thực quả là chưa hiểu gì về truyện tranh, nếu các bạn ấy có dịp xem truyện tranh của Nguyễn Trung Tín thì chắc chắn họ sẽ nghĩ khác ngay. Lối vẽ của Nguyễn Trung Tín chuyên về Cổ tích, trong và ngoài nước, về Lịch sử VN là thích hợp với ông nhất. Tiếc rằng hiện nay Nguyễn Trung Tín không vẽ truyện tranh nữa, lo tập trung cho việc giảng dạy mỹ thuật tại các trường đại học.
    Họa sĩ Văn Minh ngày nay chuyển sang việc xuất bản các văn hóa phẩm nghệ thuật chứ không còn vẽ truyện tranh nữa, nhưng lúc trước, lối vẽ của ông chuyên về cả hai, vừa vẽ thực vừa cách điệu, cách vẽ của ông bay bổng, vì ông thường dùng cọ chấm mực Tàu nên độ đậm mảnh của nét vẽ cũng như ánh sáng thật là tuyệt vời. Cách phân cảnh của ông trong truyện rất phóng khoáng, không lệ thuộc vào khung hình mà chỉ chú trọng vào tình huống cốt truyện, cách này khiến người xem thấy rất thích thú. Lối vẽ của ông vừa ảnh hưởng Truyện Trung Quốc vừa ảnh hưởng comic của Tây nên rất đa dạng và phong phú, có phong cách riêng, khác hẳn với anime manga hiện nay, ông vẽ đủ thể loại, cổ điển, phiêu lưu, giả tưởng, hoạt hình đều đẹp.
    Họa sĩ Đỗ Hoàng Tường so với chúng tôi thì tuổi đời trẻ hơn, nhưng theo tôi, ông cũng là một trong 3 lão làng của Truyện tranh Việt Nam hiện nay. Đặc điểm của Hoàng Tường là ông vẽ rất nhanh, nhưng rất chuẩn và rất chi tiết, từng nếp gấp của áo quần, từng chi tiết của trang phục, bụi cây, gốc đá bên đường, ông chỉ cần vung vài nét bút là diễn tả đầy đủ các chi tiết nhỏ nhặt ấy. Anh em chúng tôi một dạo cười như nắc nẻ khi thấy trong một trang truyện nọ, xin lỗi!?, ngay cả… hậu môn của một con ngựa chiến nhỏ xíu mà ông cũng không bỏ qua (truyện Mạnh Lệ Quân), tôi nói lên giai thoại nhỏ này để các bạn trẻ ngày nay biết được các phong cách vẽ của các bậc đàn anh đi trước mà học hỏi chứ không có ý gì khác. Lối vẽ của Hoàng Tường không chú trọng nhiều về ánh sáng, nhưng xem truyện của ông, người ta vẫn thấy sinh động vì cách dựng hình cũng như cách bố cục hậu cảnh của ông không chê vào đâu được. Cũng như Văn Minh, Hoàng Tường vẽ đủ mọi thể loại, nhưng mạnh nhất của ông là truyện lịch sử và hoạt hình. Tiếc rằng ngày nay chỉ thấy Hoàng Tường chuyên vẽ mỹ thuật, và những tác phẩm của ông rất ấn tượng, đoạt nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế, có phải vì vậy mà ông quên Truyện tranh Việt Nam chăng? vì đã hơn 10 năm nay, chúng tôi không còn thấy truyện tranh của ông xuất bản nữa.
    Vì sao mà tôi lại kể ra những điều này làm gì? Đó là vì tôi muốn nói với các bạn trẻ rằng: nguồn nhân lực của chúng ta không thiếu. Với tài nghệ của các vị chuyên gia tôi nêu ở phần trên, cộng với lối vẽ anime manga của một số bạn trẻ hiện nay, thì quả thực chúng ta có đủ sức để làm Truyện tranh Việt Nam chứ! Nếu thế thì tại sao Truyện tranh Việt Nam ngày nay vẫn đang trì trệ như vậy? Vâng, câu hỏi này không phải dễ dàng mà trả lời ngay được. Tôi cũng bức xúc như các bạn lắm chứ, do vậy mà tôi xin nêu ra đây một vài nhận xét, tuy rằng đó chỉ là ý kiến của riêng tôi mà thôi.
    Chúng ta đã biết rồi, bóng đá Việt Nam cho dù đầu tư đến cỡ nào đi nữa, tốn hàng nghìn tỷ đồng đi nữa thì vẫn không sao bằng Braxin được. Đó là điều chắc chắn, không cần phải bàn cãi. Thế thì Truyện tranh Việt Nam cũng vậy. Không thể nào chúng ta đuổi kịp truyện tranh Nhật Bản đâu. Nói thế không có nghĩa là chúng ta vô vọng, tuy không bằng, nhưng chúng ta cũng phải có một đôi cái gì đó để gối đầu giường, chứ không phải bỏ mặc, chụp giật truyện tranh Nhật Bản để kiếm lời như hiện nay. Một tác hại không kém phần quan trọng là với lối làm ăn chụp giật của các Nhà Xuất bản trước đây, vô hình trung họ đã quảng cáo không công cho truyện tranh Nhật, làm tuổi trẻ quen với văn hóa manga anime của trong các truyện tranh ấy, sinh ra coi rẻ những giá trị tuy rằng còn rất nhỏ bé của Truyện tranh Việt Nam.
    Nguyên nhân thứ nhất đó là Nhật Bản đã trải qua hàng chục năm phát triển truyện tranh nên kinh nghiệm nhiều hơn ta, tất nhiên đội ngũ họa sĩ của họ cũng nhiều hơn ta rồi, qua mấy chục năm nên họ đã được đào tạo và rèn luyện kỹ càng trong lúc việc đào tạo họa sĩ truyện tranh của chúng ta chỉ là con số không, hầu hết đều là tự phát, ngay chính tôi đây cũng vậy. Thế thì làm sao chúng ta theo kịp ông khổng lồ truyện tranh Nhật Bản ấy được? Cho dù ta cố bắt nhưng ta tiến họ cũng biết tiến chứ, không thể nào kịp được, đó là một thực tại hiển nhiên không cần phải bàn cãi.
    Nguyên nhân thứ hai quan trọng hơn nhiều, đó là yếu tố thị trường tiêu dùng chúng ta còn kém họ xa, ta đang nằm ở các nước đang phát triển, thu nhập chúng ta còn đang thấp, trong lúc Nhật Bản đã là nước tiên tiến từ lâu, thu nhập của họ cao gấp gần ba mươi lần của ta, họ giàu hơn nên họ chi xài nhiều hơn ta, nhất là khoản văn hóa thì họ không tiếc, họ sẵn lòng bỏ tiền ra mua hết bộ truyện tranh này đến bộ truyện tranh khác, mà cuốn nào cuốn nấy dày cộm, khoảng trên 500 trang khổ lớn chứ ít đâu, trong đó có rất nhiều đề tài chung vào một tập, có khi chỉ đọc đôi ba truyện họ vẫn mua xem rồi quăng ở đâu đó. Thiếu nhi mua về xem đã đành, cha mẹ cũng mua về, do vậy mà thị trường phát hành có số lượng cao, giá thành in ấn sẽ rẻ đi rất nhiều và khoản nhuận bút trả cho họa sĩ cũng hậu hỉ không kém, họa sĩ có thu nhập cao và vững vàng, tất nhiên sẽ an tâm mà làm việc, nét vẽ sẽ đẹp hơn và cốt truyện hay hơn, truyện hay nên thị trường phát hành sẽ rộng hơn và cái lôgic ấy cứ xoay vần mãi.
    Còn chúng ta đang chập chững mới vào nghề, không chịu đào tạo mà thích chụp giựt để kiếm lời nên không chịu vẽ, không chịu sáng tác, chỉ biết copy nguyên xi của họ dịch ra cho mau để bán kiếm lời, do vậy nền truyện tranh của ta chết yểu là phải, thu nhập bình quân của nước ta không cao nên có dám bỏ tiền ra mua truyện tranh thường xuyên đâu, thị trường của ta tiêu thụ không nhiều nên số lượng in không cao, lợi nhuận thấp nên nhuận bút cho họa sĩ thấp, ai nấy đều chán và bỏ nghề vì theo nghề thì làm sao mà đủ sống? Thu nhập, thời gian không có đủ thì làm sao mong sáng tác ra được những cuốn truyện hay? Mà truyện không hay thì ít người mua, phát hành bị lỗ rồi chết yểu, lại sa vào cái vòng lôgic lẩn quẩn ngược với truyện Nhật Bản.
    Những yếu tố đó vây bọc người họa sĩ Truyện tranh Việt Nam thì lấy đâu cho ra được những tác phẩm hay bây giờ? Do vậy mà hết Nhà Xuất Bản này tới Công Ty Văn hóa nọ đồ sộ thế kia nhưng tổng kết lại thì được mấy đầu sách Truyện tranh Việt Nam? Đếm chưa hết mười đầu ngón tay, so với Nhật Bản thì chưa bằng họ ra 1 ngày!? Tuy nhiên, kể sự thật ra như thế để biết mà phấn đấu chứ chúng ta cũng đừng buồn, vì không phải chúng ta mà hằng loạt nước khác trong khu vực và trên thế giới cũng chịu sự thống trị của truyện tranh Nhật Bản như ta, trong khu vực thì ngoài HongKong, Hàn Quốc và Singapore ra là tương đối cầm cự được, còn Thái Lan, Malaysia, Indonesia… cũng đều như ta vậy, truyện tranh trong nước không phát triển nổi. Các quốc gia Âu Mỹ cũng thế, ngoại trừ Mỹ, Pháp, Đức, Ý, Bỉ, Tây Ban Nha có nền truyện tranh vững vàng, số còn lại cũng như ta mà thôi. Ngay cả nền truyện tranh ở Mỹ vững chắc là thế, ngày nay cũng đang rung rinh trước làn sóng anime manga của Nhật Bản tràn vào chứ đừng nói chi đến Việt Nam của chúng ta.
    Truyện tranh Nhật Bản phát triển như thế đã đành, thỉnh thoảng họ lại tung ra những chiêu quảng bá hình ảnh truyện tranh của họ trên khắp thế giới, nào là văn hóa manga, Câu lạc bộ Anime, Tiếng hát Otaku… v.v và v.v… mời gọi mọi người. Thấy lạ nên mọi người hối hả vào xem, rồi tâng bốc nhau lên tận mây xanh, rồi kết bạn thâm giao với các nhân vật truyện tranh, cho đó là thần tượng tuyệt vời của mình, thế là quên bẵng đi rằng ta đang ở đâu? Truyện tranh của ta hiện nay thế nào? Cần phải phát triển ra sao? Khách mời này khách mời nọ danh dự lắm, nhưng chỉ để tâng bốc Truyện tranh Nhật Bản chứ mấy ai nghĩ đến Truyện tranh Việt Nam cần phải làm gì? Báo chí thì đưa tin ầm ầm lễ hội này lễ hội nọ của anime manga Nhật Bản, họ có biết rằng họ đang quảng cáo không công cho người Nhật đấy không? Đọc những dòng này có lẽ người Nhật đang giận tôi lắm đây, mặc dù họ đang chúm chím môi cười vì những thành công sau các chiến dịch quảng cáo của họ cho văn hóa anime manga. Tuy nhiên xin đừng giận vì những lời nói thật lòng này, vì chính tôi cũng đang học hỏi các bạn Nhật đây, học để phát triển chứ không phải học để copy các anh nguyên xi đâu. (Còn tiếp)
(Viết theo yêu cầu của sae_chitose m’heaven cùng các bạn)

25 lời bình

Những tín hiệu đáng mừng

    Kể từ khi công ước Berne bắt đầu có hiệu lực, mặc dù các NXB lớn vẫn thích chụp và in truyện tranh nước ngoài, nhưng một số nhóm người yêu thích truyện tranh VN đã bắt đầu vào cuộc với những tác phẩm mới như Ngày Xửa Ngày Xưa, Truyện Tranh Trẻ… Mong những người tâm huyết hãy hà hơi tiếp sức để truyện tranh VN tiếp tục vững bước. Đây quả là một tín hiệu rất đáng mừng! Xin trân trọng giới thiệu.
    Ngày 26/10/2004, Việt Nam chính thức thi hành Công ước Berne về bảo hộ quyền tác giả tác phẩm. Như vậy, đối với những cuốn truyện tranh Nhật Bản trước đây copy và xuất bản thoải mái nay sẽ bị chựng lại, vì cần phải có giấy chuyển nhượng bản quyền của chính tác giả thì mới xuất bản được. Liệu đây có phải là cơ hội cho Truyện tranh Việt Nam vươn lên trong thị trường khắc nghiệt này hay không? hay là người ta vẫn tìm cách xé rào để thu lợi nhuận từ những cuốn sách nhái? Các họa sĩ Việt Nam cần phải quyết tâm như thế nào để giành lại thị trường truyện tranh? đưa đến bạn đọc nhỏ tuổi những tác phẩm của chính mình? Xin mời quý vị và các bạn hãy click vào đây để vào diễn đàn thảo luận về thông tin nóng hổi này, hầu có thể tìm ra một hướng phát triển mới cho Truyện tranh VN. Xin chân thành cám ơn quý vị.
    Để gìn giữ và phát huy văn hóa dân tộc, dựa trên kho tàng cổ tích dân gian Việt Nam, bộ truyện tranh màu Truyện Cổ Nước Nam đã được xuất bản và phát hành rộng rãi trên toàn quốc, bộ truyện do Họa sĩ Hùng Lân, cũng chính là người quản trị website này thực hiện. Truyện được phát hành mỗi tuần một tập, mỗi tập dày 48 trang. Truyện cũng đang được giới thiệu trong Phòng Tranh của web site này.
    Trong tương lai, bộ truyện cũng sẽ được dịch sang hai thứ tiếng Anh – Pháp để truyền bá kho tàng văn học dân gian Việt Nam ở nước ngoài. Chúng tôi rất mong nhận được sự đáp ứng nhiệt tình của quý vị và các em thiếu nhi. Xin chân thành cảm ơn.

1 lời bình

Giới trẻ nghĩ gì về Truyện tranh VN?

   Một vài bạn trẻ có gởi thư cho tôi, chân thành cũng có mà cộc lốc cũng có, nói chung xoáy vào ba điều như sau:
    – Chê truyện tranh VN bây giờ dở quá, không thích hợp với lứa tuổi 16, 17 của các bạn ấy.
    – Tôn sùng và bắt chước manga & anime gần như y khuôn, coi đó là thần tượng của mình.
    – Thất vọng vì các bản vẽ của các bạn không được NXB chấp nhận.
    Từ 3 ý kiến này, tôi xin mạn phép đưa ra một vài nhận xét cũng như vài phương hướng để chúng ta đi vào thực tiễn sáng tác, vì chúng ta nói quá nhiều rồi, báo chí cũng lắm mà pho-rum cũng vô số. Thôi thì xin phép các bạn vậy, tôi xin đi thẳng vào vấn đề.
    Trước hết là các bạn chê truyện tranh VN bây giờ dở quá, vừa không hấp dẫn, vẽ lại xấu chứ không đẹp và kỹ như truyện Nhật, đơn cử như truyện Cô Tiên Xanh chẳng hạn, nội dung thì giáo dục tầm thường và chán ngắt, hình vẽ thì đơn giản, không cách điệu… Tôi là người vẽ truyện CTX đây mà, nghe cũng xót ruột lắm, và da mặt cũng phải dày thêm 5 phân nữa mới dám viết những dòng này. Tuy nhiên tôi không buồn đâu, vì tôi đang lắng nghe các bạn đây.
    Các bạn cũng biết đấy, CTX đã phát hành hơn 200 tập, một con số không phải dễ dàng gì thực hiện ngày một ngày hai được, do đó CTX không phải do một mình tôi vẽ, mà còn có 3 họa sĩ khác nữa, đó là Họa sĩ Kim Khánh, Nguyệt Minh và Phan Mi. Tôi là người mới vẽ sau này, thời gian ba năm trở lại đây mà thôi. Để tạo ra một cuốn truyện tranh, cần phải có kịch bản, mà ở VN ta không phải cứ thích viết gì, vẽ gì là cũng được các NXB chấp nhận ngay đâu, ít nhất trong đó phải có một yếu tố giáo dục nào đó, do vậy mà các truyện CTX có người viết kịch bản riêng, họa sĩ chỉ vẽ theo các kịch bản NXB đã duyệt, nhiều khi cũng không ưng ý lắm, nhưng cũng phải vẽ vì đã duyệt rồi. Điều đáng nói là đối với lứa tuổi như các bạn thì CTX không thích hợp là phải rồi, vì đối tượng chủ yếu của CTX là thiếu nhi, mà đối với thiếu nhi thì nói chuyện giáo dục không thừa đâu các bạn ạ, ngay đối với các thanh thiếu niên như các bạn vậy, có bạn ăn nói còn chưa biết lễ phép là gì thì đừng nên cho việc giáo dục là nhàm chán, là rẻ tiền…
    Có nhiều công việc lắm lúc mình không ưng ý nhưng vẫn phải làm, vì đó là cuộc sống, còn không thì phải bỏ nghề thôi, đã đam mê thì phải chấp nhận gánh gồng, chê cái này chê cái nọ thì quá dễ, nhưng để làm ra nó thì không dễ đâu các bạn ạ, tuy CTX không được hay, vẽ không được đẹp, nhưng những người thực hiện chúng tôi vẫn tự hào là cứ mỗi cuốn truyện được phát hành, chúng tôi mang đến cho các em thiếu nhi một gương sáng, một điều tốt, thế là tạm đủ, còn kẻ khen người chê, đó là chuyện bình thường.
    Vâng, để có những cuốn truyện tranh VN hay, vẽ đẹp, cốt truyện súc tích, cao siêu, hấp dẫn, vừa mang tính giáo dục và vừa không nhàm chán, điều ấy không chỉ ngày một ngày hai mà làm được đâu, mà chúng ta cần phải có một bước đột phá mới được. Như tôi đã nói ở các bài viết trước, bước đột phá ở đây có nghĩa là có một cơ chế thông thoáng, có một thị trường rộng mở và có một môi trường cho các họa sĩ có thể làm việc và sống được, nghĩa là bãi bỏ những xuất bản phí linh tinh để dành đấy mà tăng tiền nhuận bút cho các họa sĩ, vì không ai có thể nuốt “không khí” mà làm nghệ thuật được, họa sĩ cũng cần có thù lao tương xứng để sống và sáng tác.
    Muốn vậy, chúng ta không chỉ hô hào hoặc viết vài trăm bài viết trên forum là xong đâu, mà chúng ta cần phải xắn tay áo vào làm. Có bạn bảo rằng, hãy nghe chúng tôi nói để biết chúng tôi muốn gì, muốn đọc gì, muốn xem gì. v.v. và v.v. người lớn các người đừng áp đặt mà hãy làm cái này cái nọ cho chúng tôi, đáp ứng điều này điều kia cho chúng tôi… Xin thưa với các bạn, tôi muốn trích ra đây câu nói của Tổng thống Hoa Kỳ John Kennedy ngày xưa là “Đừng hỏi tổ quốc đã làm gì cho bạn, mà hãy tự hỏi rằng, bạn đã làm gì cho tổ quốc?”.
    Các bạn đặt câu hỏi đó với tôi thì tôi cũng đành chịu, vì tôi cũng như các bạn, chỉ là một họa sĩ bình thường mà thôi, nếu như tôi là Bộ Trưởng Bộ Văn Hóa Thông Tin hoặc Giám Đốc một Nhà Xuất Bản nào đó thì đó là chuyện khác, tôi sẽ tự quyết định các phương hướng để phát triển dựa vào kinh nghiệm và thị hiếu người đọc, còn như bây giờ, tôi muốn đáp ứng cũng có được đâu? Đã mấy lần tôi đưa ra những kế hoạch, những cốt truyện mới để phát triển truyện tranh VN, cho thiếu nhi và cho thanh thiếu niên, kể cả truyện tranh dành cho người lớn nữa, nhưng các NXB họ có chú tâm tới đâu, tôi đành phải xếp xó vậy, không những tôi mà rất nhiều họa sĩ tâm huyết khác cũng chịu chung số phận như tôi, rất nhiều người đã chuyển nghề khác và số họa sĩ thực sự còn cầm bút vẽ sáng tác ở VN hiện nay hình như chỉ đếm được trên dưới mười người. Vâng, trên dưới mười người cho hơn 80 triệu dân, quả là một con số đáng buồn?!!
    Nếu vậy chẳng lẽ làm nghề họa sĩ truyện tranh không sống nổi ở Việt Nam ư? Theo tôi biết thì hầu hết các họa sĩ truyện tranh ở VN đều giao bản thảo cho các đối tác tư nhân liên kết với các Nhà Xuất Bản, đối tác ấy bỏ tiền ra in ấn và phát hành toàn bộ, lời lãi do họ chịu nên nhuận bút do họ quyết định là phải rồi, NXB chỉ có hình thức là biên tập và thu tiền xuất bản phí, thế là xong! Còn việc tiền nhuận bút là bao nhiêu ư? điều đó tùy thuộc vào thị trường quyết định cuốn truyện ấy bán có chạy hay không thì mới biết là số lượng in nhiều hay ít, nhuận bút cũng tùy thuộc vào các yếu tố này. Ở Tây Âu hay là Mỹ, một cuốn truyện tranh màu 64 trang có tiền nhuận bút thừa cho tác giả sống trong vòng 6 tháng đến 1 năm. Ở Nhật Bản một cuốn truyện tranh khổ nhỏ 100 trang cũng có tiền nhuận bút cho tác giả đủ sống trong 6 tháng. Còn ở Việt Nam, tiền nhuận bút cho một cuốn truyện khổ nhỏ 100 trang như thế giỏi lắm chỉ đủ sống trong vòng 1 tháng là may lắm. Vâng, 100 trang, nghĩa là mỗi ngày bạn phải hoàn thành 4 trang vẽ, kể cả soạn kịch bản, phân cảnh, vẽ tay trên giấy can, chụp đưa vào vi tính và dùng đồ họa vi tính để xử lý từng hình, từng trang, rồi in ấn chế bản ra từng trang một, liên tục từ ngày này qua ngày khác trong suốt một tháng ròng, và bạn cũng không được phép bệnh, vì bệnh thì sẽ trễ hạn giao cho Nhà Xuất Bản ngay, tuy căng thẳng như thế nhưng tiền nhuận bút chỉ để đủ cho bạn cầm cự sống mà thôi. Tôi nghĩ đó chính là câu trả lời vì sao mà đội ngũ họa sĩ vẽ truyện tranh VN không nhiều là vậy.
    Ngoài ra, trong việc sáng tác và xuất bản truyện tranh VN, không phải có nhiệt tình và tài năng là đủ đâu, mà còn chịu những khắc nghiệt do thị trường đưa tới nữa. Cách đây mấy năm, nếu các bạn theo dõi thì sẽ nhớ là có một tuyển tập truyện tranh màu rất đẹp, không hề thua kém truyện tranh nước ngoài, nội dung rất hay và in màu trên giấy láng do Họa sĩ Văn Minh thực hiện mang tên là Cọ Non, nói chung là rất tuyệt vời về nội dung và hình thức, thế mà ra chỉ được vài số là chết yểu, thật vô cùng đáng tiếc! Ngay cả những người trong nghề như chúng tôi cũng phải tiếc thay cho anh Văn Minh và nhiệt huyết của anh. Tôi chỉ đưa ra một thí dụ đó thôi để các bạn biết thế nào là tính khắc nghiệt của thị trường, một vài bài viết không thể nào nói hết được.
    Những nguyên nhân đó đã làm nhụt chí và đã làm cho giới họa sĩ truyện tranh hầu hết bỏ nghề đi làm việc khác. Mười lăm năm trước đây, đội ngũ họa sĩ chúng ta có khá nhiều nhưng ngày nay Văn Minh đã chuyển nghề khác, Nguyễn Trung Tín tập trung cho việc giảng dạy, Hoàng Tường chuyển sang vẽ mỹ thuật, Đức Lâm chuyển sang biên dịch, Duy Hải chuyển sang nghề in lụa, Kim Mai Trúc Thanh, Lâm Quốc Trung, Lê Minh hầu hết đã có tuổi và đã ngưng sáng tác, số còn lại quay sang việc xuất bản truyện copy. Điều đáng mừng là còn Họa sĩ trẻ Lê Linh với bộ Thần Đồng Đất Việt với sự hà hơi tiếp sức của Cty Phan Thị nên sẽ đứng vững được, Nguyễn Tiến Sỹ với bộ truyện Dzom cũng thế, anh còn rất trẻ để sát cánh cùng truyện tranh VN, tạo ra những tập truyện hay và ưng ý.
    Trong tình hình như thế, chúng ta cũng nhận thấy để vực dậy nền truyện tranh hiện nay không phải là dễ dàng gì, vì hơn mười năm nay, nói chính xác là từ khi bộ truyện Đôrêmôn xuất hiện ở VN và hàng loạt truyện Nhật Bản xuất hiện sau nó, giới trẻ đã có một cách nhìn khác, ham muốn hơn và đòi hỏi nhiều hơn.
    Thành thật mà nói, đây chính là sự thất bại của giới họa sĩ vẽ truyện tranh của chúng tôi, vì trong thời điểm này, các họa sĩ không biết nắm tay nhau hợp sức lại để sáng tạo và phát triển, hầu cạnh tranh với cơn lốc manga anime, mà lại xé lẻ và manh mún, rất đông họa sĩ không thèm cầm bút vẽ nữa mà lại chuyển sang photocopy truyện Nhật rồi đem in, không ít người phất lên nhanh chóng và sắm xe hơi lia lịa, mạnh ai nấy làm vì không cần vẽ mà lại có tiền nhiều và nhanh, chỉ cần dịch lời, photo và viết lời là xong, thậm chí có họa sĩ không thèm cầm bút kim viết lời nữa kìa, họ bỏ tiền ra thuê người khác viết, và họ cho đó là thị trường, là thức thời, là biết làm ăn. Ngay chính các Nhà Xuất Bản cũng tiếp tay cho họ, cứ việc copy và xuất bản thoải mái, không vẽ nên hoàn thành bản thảo copy rất nhanh, kịp phát hành và lợi nhuận nhiều, ai mà chẳng ham?
    Tình trạng ấy kéo dài hơn mười năm nay và cả đến tận bây giờ, quãng thời gian mười năm ấy đủ để đào tạo mấy thế hệ họa sĩ truyện tranh, thế mà chẳng ai quan tâm, chẳng ai nhắc nhở, chỉ còn một số rất ít vẫn chấp nhận cầm bút vẽ truyện tranh VN, đối trọng với cả một rừng truyện tranh nước ngoài, thế mà những cuốn truyện tranh VN ấy vẫn sống và sống cho đến tận hôm nay, bộ truyện CTX là một ví dụ. Rất nhiều người chê bai nó, nhưng phải hiểu rõ quá trình phấn đấu thì mới thông cảm được tâm huyết của những người thực hiện, nhiều người chê bai hết sức thậm tệ là vẽ xấu, là giáo dục tầm thường, nhưng tôi xin được hỏi, nếu quả tình truyện CTX tệ như thế thì làm sao nó vẫn tồn tại đến hơn 200 tập như bây giờ, người đọc không ngu dại gì cứ bỏ tiền ra mua những cuốn truyện dở như thế năm này qua năm khác, và cho đến tận hôm nay, cứ đều đặn 2 tuần phát hành một cuốn.
    Thậm chí có nhà báo nọ viết rằng Truyện tranh là thế giới của sự cách điệu mà truyện CTX lại bê nguyên xi như ngoài đời đưa vào, xin thưa với anh là làm nghệ thuật thì phải trăm hoa đua nở, có truyện vẽ theo cách điệu, có truyện vẽ theo tả thực mới phong phú được chứ, chẳng lẽ cuốn nào cũng phải cách điệu cả sao? Đó có khi không phải là lỗi của họa sĩ, mà có thể là họ phải làm theo yêu cầu của đối tác và của NXB. Nhà báo ấy còn chê rằng trong lúc truyện tranh Nhật Bản vẽ áo quần kiểu này sang kiểu nọ rất đẹp, hậu cảnh thì đưa tới vùng Ai Cập huyền bí xa xôi, tới những lâu đài bí ẩn, còn truyện tranh CTX thì cứ quanh đi quẩn lại cảnh thôn quê đường làng, cảnh lớp học, đường phố , ngõ hẻm, trang phục thì nghèo nàn, cứ áo quần xanh trắng, khăn quàng trên vai chán ngắt, vậy xin hỏi anh là kịch bản truyện như vậy chẳng lẽ chúng tôi vẽ theo kiểu anime mới đúng ý anh ư? Hay là làm vậy thì người khác lại cho rằng chúng tôi khùng? Còn đâu là những cậu bé nghèo hiếu thảo, còn đâu là những học sinh ngoan giúp bạn vượt khó? Thiếu nhi ở VN đi học không vẽ khăn quàng thì vẽ gì đây? gặt lúa chăn trâu mà không vẽ thôn quê đường làng thì vẽ gì đây? chẳng lẽ vẽ cảnh chăn trâu trên phố phường Tokyo hay trong lòng kim tự tháp Ai Cập? Rất may là dưới bao lời chê bai đả kích của những người cực đoan, bộ truyện này vẫn được các bạn nhỏ tuổi dành cho sự ưu ái và đón nhận nên mới sống đến ngày hôm nay, và chúng tôi tin rằng, nó vẫn còn sống thêm một thời gian dài nữa, vì thiết nghĩ giáo dục không bao giờ thừa. Bộ truyện này của đối tác tư nhân liên kết bỏ tiền ra làm chứ có phải được Nhà nước bù lỗ đâu? Nếu nó không được các vị phụ huynh và các cháu thiếu nhi đón nhận mua về, thì chắc hẳn đối tác ấy sập tiệm từ lâu rồi.
    Có người lại bảo sao truyện của chúng ta vẽ xấu và không kỹ bằng Nhật Bản? Điều đó rất đúng, vì ở Nhật Bản, để thực hiện một cuốn truyện tranh, họ thường có một nhóm khoảng 7, 8 người hoạt động trong những điều kiện tối ưu, người chuyên viết kịch bản, người chuyên phân cảnh, người phác bằng bút chì, người chuyên viết chữ, người chuyên vẽ bút mực, người chuyên vẽ chi tiết, người chuyên tô màu, người chuyên về đổ tram và xử lý bằng vi tính, có vậy mới nhanh và đẹp được, còn ở VN chúng ta có ai đỡ đầu đâu mà lập nhóm? Họa sĩ thường phải tự mình thực hiện, tiền nhuận bút có đủ đâu mà thuê thêm người? để vẽ một cuốn có chất lượng như Nhật Bản, một họa sĩ cần phải làm 3 tháng mới xong, tiền nhuận bút chỉ đủ cho anh ta sống 1 tháng, còn 2 tháng kia ngồi nuốt không khí mà vẽ à? trong lúc cần phải hoàn thành nhanh cho kịp thời gian thì làm sao mà vẽ cho kỹ được? Do đó mà các họa sĩ phải liệu cơm gắp mắm, cố hoàn thành cho kịp giao bản thảo để phát hành cho nên chất lượng không được như Nhật Bản là đúng rồi.
    Chúng ta biết phê phán, biết chê bai, sao chúng ta không thử bắt tay viết kịch bản cho hay hơn, cho giáo dục cao siêu hơn, cho hấp dẫn hơn đi, sao chúng ta không cầm lấy bút vẽ sáng tạo ra nhiều nhân vật hay đẹp để đưa đến tay người đọc những bộ truyện hay và hấp dẫn đi? Tóm lại, nói thì hay lắm, nhưng làm thì chỉ là một con số không to tướng.
    Cũng từ thời điểm đó giới trẻ VN bắt đầu đam mê truyện Nhật Bản, thấy đẹp nên bắt chước vẽ theo, rất nhiều bạn cũng tập tành vẽ theo nét vẽ đó, không thể nào trách họ mê truyện nước ngoài được, vì truyện tranh VN chúng ta không có để mà đáp ứng cho họ, nhưng từ chỗ đam mê bắt chước, các bạn trẻ lại lên giọng kẻ cả, phê phán đòi hỏi xã hội phải làm cái này cái nọ cho họ, phải đáp ứng cho họ những bộ truyện này truyện kia để thích hợp với lứa tuổi của họ, không vừa ý thì họ lên án, chống đối, chê trách. Tôi không đồng ý về những thái độ này, vì các bạn ấy chỉ biết khinh miệt mà không biết xây dựng, các bạn nói nhiều lắm, nhưng chính các bạn đã đưa ra được một đề tài nào mới, một nhân vật nào mới hoặc một kịch bản nào mới chưa? hay là chỉ biết đưa lên mạng những hình ảnh bắt chước anime manga của Nhật Bản rồi lại tự phong cho mình là trào lưu hiện tại, là đã tìm ra thần tượng của giới trẻ, v.v và v.v…
    Năm này qua năm khác, lối vẽ ấy đã nhập tâm trong óc, hễ cầm bút lên phác thảo là giống như lối vẽ Nhật Bản. Người xưa có nói: “Trong nghệ thuật, bắt chước chính là tự giết mình”. Quả thật một số đông bạn trẻ có đưa cho tôi xem một vài trang vẽ của mình, tôi cố tìm ra một nhân vật nào đó khác với manga anime để thể hiện sự sáng tạo của bạn ấy nhưng hầu như không có. Mà nói thật, bắt chước thì làm sao đẹp bằng nguyên bản truyện Nhật được. Điều đáng bắt chước anime và manga đó là học hỏi cách dựng hình nhân vật, cách phân cảnh sao cho sinh động và hấp dẫn, cách ứng dụng đồ họa vi tính làm nền, đổ tram vào tranh vẽ… thì chúng ta không học, chúng ta cứ bắt chước vẽ mắt cho to, cho long lanh như họ, miệng mím nhỏ lại hoặc há toác ra mười hình như một, điều đó có lợi gì đâu? Chắc chắn họ vẽ đẹp hơn ta rồi. Do đó mà có một vài bạn trẻ sau khi vẽ được đôi ba chục trang đưa tới Nhà Xuất Bản, NXB thấy giống truyện Nhật quá, mà lại không đẹp và hay bằng truyện Nhật, do đó ai dại gì bỏ tiền ra đầu tư in ấn nên từ chối, NXB không nhận nên tác giả sinh ra buồn lòng và cho rằng xã hội không ưu ái đến “tài năng” của mình, và thế là lại đả kích truyện tranh VN tiếp. Những việc làm như thế này chắc chắn không có lợi cho sự phát triển truyện tranh VN cũng như cho chính tác giả trẻ ấy.
    Vậy thì theo chúng tôi, bạn hãy nhìn vào thực tại mà sáng tác ra cái mới, cho dù chưa hay nhưng là của mình, dần dần rồi cũng sẽ đẹp và hay thôi, tôi nghĩ nếu cố gắng thì các bạn trẻ ấy sẽ thành công. Xin các bạn trẻ hãy nhớ rằng, để tạo nên lối vẽ Anime Manga, các họa sĩ Nhật Bản phải bỏ ra hằng chục năm mới có được như ngày hôm nay, chúng ta cần học hỏi họ chứ đừng nên bắt chước y khuôn theo họ, vì bắt chước thì không thể nào bằng họ rồi, mà chúng ta lại bị đánh mất chính mình nữa.
    Một điều tôi muốn nhắn nhủ các bạn trẻ là hãy nói ít lại và dành thời gian cầm bút vẽ nhiều hơn đi, và quan trọng hơn là hãy biết khiêm tốn học hỏi, chớ vội khoe khoang và chê bai người này người khác mà hãy tìm học cái hay trong họ, ngay chính tôi đây, tôi đã có hơn 500 đầu truyện tranh được xuất bản, đầu đã hai thứ tóc, thế mà tôi vẫn phải ráng học, học từ anime manga, học từ những ý tưởng ngây ngô mới lạ của các em nhỏ, học từ những bức tranh vẽ chệch choạc của các bạn trẻ để tìm ra cái hay cái mới. Không muộn đâu các bạn ạ! Tôi tin rằng với niềm say mê và tin vào khả năng của mình, các bạn sẽ thành công, vực dậy được thị trường truyện tranh VN hiện nay, và biết đâu sau này sẽ có một lối vẽ mang đậm phong cách riêng cho VN mình như anime của Nhật vậy, phải không các bạn?

16 lời bình

Hồn Việt qua Thư pháp

Nói đến Thư pháp là nói đến một loại hình nghệ thuật độc đáo, hình tượng mỗi chữ viết ra nói lên được hồn người, diễn tả dụng ý của ngôn từ bằng chính chữ viết của mình, do đó, mỗi ký tự viết ra là một nét bút đặc trưng khác nhau tùy theo vị trí và dụng ý của người viết, cũng như tùy thuộc vào lời văn được viết. Do vậy làm sao mà tạo nên một phông chữ ưng ý và hoàn chỉnh thay cho cách viết thư pháp bằng bút lông được? Vì trên máy vi tính, mỗi phông chữ chỉ gói gọn trong 24 ký tự tiếng Việt mà thôi, thí dụ như chữ a này vẫn dùng cho chữ â kia chẳng hạn… Tuy nhiên, với niềm đam mê và sự cố gắng hiệu chỉnh không ngừng, phông chữ tạm gọi là Thư pháp gõ theo mã tiếng Việt đã được hình thành, tuy chưa vừa ý nhưng cũng tạm đáp ứng được phần nào cho các bạn thích chơi chữ và dùng làm thiệp. Chúng tôi xin tạm gọi là chữ thư pháp thôi, vì như trên đã nói, làm sao máy tính diễn tả hồn người được?
  Chúng tôi không phải là những nhà nghiên cứu Tiếng Việt, cũng không phải là cụ đồ nho mà dám nói lên Hồn Việt qua nét chữ, chúng tôi chỉ là những người tập tành làm nghệ thuật mà thôi, đã tập tành thì chưa dám nói đến vị nghệ thuật, chứ đừng nói chi là vị nhân sinh. Nhưng đứng trước trào lưu phát triển công nghệ thông tin như hiện nay, việc ứng dụng công nghệ mới vào kho tàng nghệ thuật dân gian của Việt Nam của chúng ta cũng là việc đáng làm và đáng quan tâm, dù sao thì cũng phải có một cái gì đó nói lên Hồn người Việt của mình trên chiếc máy tính chứ! Do vậy nên tuy biết rằng mình tài hèn sức mọn, chúng tôi vẫn gắng làm, nhờ đó mà các phông chữ thư pháp ra đời.
  Tiếng Việt của chúng ta khác với các ngôn ngữ khác, vì chúng ta có dấu. Về mặt mỹ thuật thì đây cũng là một điểm để các cụ đồ thời nay trổ tài hoa mỹ khi viết dấu, tuy nhiên trong máy tính, chỉ có mỗi một cách viết cho mỗi loại ký tự hoặc dấu, nên việc diễn tả có phần hạn chế, mong người sử dụng hãy thông cảm cho vì máy tính không thể nào bằng bút lông được!
  Khác với những chữ thư pháp có trên thị trường, đó chỉ là những hình ảnh các chữ đã được viết sẵn, các phông chữ thư pháp của chúng tôi là phông chữ True Type thực sự, có kích thước file chỉ vài chục KB mà thôi, bạn có thể Add Font vào thư mục Fonts của Windows bằng cách Install new fonts, phông chữ này sẽ có mặt trong List font của Winword, Corel, Photoshop và sử dụng như những phông chữ bình thường khác. Xin lưu ý với các bạn là trong Word, các chữ thư pháp hiển thị trên trang văn bản sẽ không nhìn thấy phần chân của ký tự đối với các chữ g, y, q chẳng hạn, vì nó là dạng phông chữ nghệ thuật nên dài hơn bình thường và vì Word đã ngầm định khoảng cách trong Paragraph, nhưng khi in ra để chế bản thì hoàn toàn chính xác, xin quý vị và các bạn hãy yên tâm. Ngoài các phông chữ Thư pháp ra, chúng tôi còn dành tặng quý vị các phông chữ độc đáo và mới lạ khác mang tính thẩm mỹ không kém gì chữ thư pháp.
  Nói về Hồn Việt qua Thư pháp, chắc chắn còn rất nhiều điều để bàn, chúng tôi không dám đề cập đến nhiều vì chỉ là hậu sinh mà thôi, mong các vị tiền bối thông cảm cho, nhưng tóm lại, chúng tôi chỉ muốn tạo các phông chữ thư pháp để đem đến một chút gì đó gởi đến quý vị và các bạn cho thỏa niềm say mê mà thôi. Chắc chắn sẽ còn rất nhiều điều để nói, xin quý vị và các bạn hãy nói lên cảm nghĩ của mình bằng cách click vào mục Góp ý kiến nhận xét trên diễn đàn hoặc Click vào đây để gởi thư góp ý cùng chúng tôi. Một lần nữa, xin cám ơn quý vị và các bạn.

Ở Việt Nam thuở xưa, vào mỗi dịp Xuân về, người dân hay đến nhà những « Thầy Ðồ » hay những người « hay chữ » để xin chữ về treo như một bức tranh, vừa là món đồ trang trí nhưng cũng vừa là món ăn tinh thần. Thầy đồ hay người hay chữ cho chữ bằng cách viết một hay nhiều chữ trên một tờ giấy lớn, với nội dung mang tính cách chúc tụng hay giáo dục, nét chữ thường được khen là đẹp như rồng bay phượng múa. Lối viết như vậy được gọi là Thư Pháp (Calligraphy). Thư Pháp là phương pháp viết chữ (đẹp).
  Thư pháp là một môn nghệ thuật phát xuất từ Trung Hoa và đã được các nước Nhật, Triều Tiên, Việt Nam âm thầm chấp nhận và lặng lẽ duy trì.
  Ðối với phương Tây, thư pháp được thực hiện bằng nhiều phương tiện: bút sắt, cọ, thước, compa, êke… Con chữ được nắn nót theo chuẩn mực và tỷ lệ. Ðó là cái đẹp của các con chữ theo thị giác người sử dụng hệ chữ La Tinh.
  Ðối với người phương Ðông, nói đến môn Thư pháp, người ta thường nghĩ đến cách viết chữ Hán với phong cách đặc biệt… Với cây bút lông, mực và giấy người Trung Hoa đã đưa nghệ thuật viết chữ vươn lên đỉnh cao với lý thuyết phong phú, mang tính triết học, thiền học.
  Ở Việt-Nam vào thời điểm nầy, có lẽ ngoại trừ một số người lớn tuổi thâm Nho mới đọc được chữ Hán, chữ Nôm, còn hầu hết là không đọc được.
  Bởi vậy tại sao ta không viết thư pháp bằng tiếng Việt? Viết chữ Việt cũng đẹp vậy, bởi vì sao giải thích được: « Sao là đẹp? Sao là không đẹp? » (KTS Nguyễn Thanh Sơn)
  « Biết đâu cái gọi là đẹp đối với ta, chắc gì gọi là đẹp đối với kẻ khác !… biết đâu cái gọi là đẹp đối với ta bây giờ chắc gì gọi là đẹp đối với ta sau nầy » (Trang Tử).

Thư pháp bằng tiếng Việt

Theo các bậc khoa giáp thời xưa, việc chọn một câu văn một bài thơ để viết lên trang giấy là việc cần hết sức cẩn trọng. Vì ngoài việc thể hiện nét bút tài hoa, năng khiếu viết chữ, nội dung một bức thư pháp còn cho thấy tư tưởng, kiến thức, tâm hồn của người viết. Khi cầm bút, ngoài thể hiện những đường nét rồng bay phượng múa, các thư pháp gia còn phải “nhiếp tâm” với những gì mình sắp sửa viết ra.
  Phong trào viết Thư pháp bằng tiếng Việt đã được khôi phục một cách mạnh mẽ từ khoảng 10 năm nay tại Việt Nam, nhiều Câu Lạc Bộ viết Thư pháp được thành lập trong các thành phố lớn, đã có nhiều “Thư pháp gia” tổ chức những cuộc triển lãm thư pháp như những hoạ sĩ triển lãm tranh vẽ. Chúng tôi xin giới thiệu với quý vị và các bạn sơ lược về bộ môn này.
  Mới nhìn qua, chúng ta có thể nghĩ là bộ môn này khá dễ, muốn viết sao cũng được, miễn cho đẹp thì thôi ! Thật ra môn Thư pháp cũng có nhiều qui tắc, sau đây là vài nguyên tắc chính:

Chương pháp: tức là nghiên cứu phương pháp phân bố chữ với chữ, hàng với hàng, và các hàng với toàn bộ bức thư pháp. Một bức thư pháp thành công hay không là do ở chương pháp.
- Ðầu câu không thụt vô.
- Các hàng đều và dài bằng nhau
- Một chữ lẻ loi không đứng thành một hàng
- Khoảng trống ở hàng cuối không dài hơn phân nửa chiều dài của hàng
- Không dùng dấu chấm câu.

Hình dạng bức thư pháp: Có bốn hình dạng chính:
- Hình chữ nhật đứng (Trung đường)
- Hình chữ nhật ngang (Hoành phi)
- Hình vuông (Ðấu phương)
- Hình mặt quạt (Phiến diện) (xem các hình bên cạnh)

Ấn chương (hay con dấu, con triện) là một nét văn hóa rất độc đáo của người Trung Quốc.
Ấn chương là một yếu tố quan trọng của một bức thư pháp hay một bức họa. Ðặt đúng vị trí, ấn chương tăng thêm giá trị của tác phẩm, ngược lại sẽ làm hỏng nó. Nghiên cứu kỹ ấn chương, người ta có thể giám định một bức thư họa là chính bản hay ngụy tạo.
Nguyên tắc khắc ấn triện là khắc chìm hoặc khắc nổi:
Khắc chìm khi in ra có nét chữ trắng trên nền đậm.
Khắc nổi, khi in ra có nét chữ đậm trên nền lợt.
Loại nửa chìm nửa nổi

Vị trí đặt con dấu:
Trong các thư tác của người Trung Hoa xưa có nhiều vị trí được qui ước để đóng dấu như:
- Ðóng ở bên phải, phía trên thư tác gọi là Nhân chương
- Ðóng ở thắt lưng thư tác gọi là Yêu chương
- Ðóng ở phía dưới, bên trái thư tác gọi là Danh chương
Tùy theo thư tác có khổ lớn hay nhỏ, dài hay ngắn mà có thể đóng một, hai, hoặc ba dấu triện. Vị trí các dấu triện đều có ý nghĩa riêng của nó.
Thư pháp Việt ngữ không hoàn toàn theo qui ước đóng dấu của người Trung Hoa mà theo cách thực hành sau đây:
- Khi tác giả vừa là tác giả nội dung (Ý) vừa là tác giả hình thức (Hình); hoặc tác giả Hình nhưng Ý là các câu văn thơ cổ (hết bản quyền) thì con dấu ở vị trí dưới, phải. Hoặc có thể thêm một dấu ở trên, trái như dấu treo. Như vậy được gọi là Toàn triện.
- Khi tác giả Hình viết Ý của tác giả khác (văn, thơ…) nhưng chưa có sự đồng ý của tác giả đó thì con dấu của tác giả Hình đặt bên dưới, phải, còn bên trái ghi tên tác giả Ý và người viết phải ghi « thủ bút » hoặc « viết ». Vị trí nầy tạm gọi là Bán triện.
- Khi tác giả Hình viết Ý của tác giả khác (văn, thơ…) có sự đồng ý của tác giả Ý thì được quyền đóng dấu ở dưới, bên phải nhưng phải đề tên tác giả Ý phía trên cao, bên trái; và người viết phải ghi chữ « thủ bút » hoặc « viết ». Vị trí nầy tạm gọi là Ðồng triện.
- Trường hợp ngoại lệ: vì lý do bố cục mà người viết không thể sắp xếp được vị trí nơi đóng dấu thì được đặt dấu ở vị trí khác nhưng phải ghi rõ tác giả về Ý. Vị trí nầy tạm gọi là Ngoại triện.

Các kiểu chữ trong Thư pháp:
Trong thư pháp việt ngữ hiện nay xuất hiện 5 kiểu chữ chính:
- Chữ Chân Phương, tạm gọi là Chân Tự, là cách viết rõ ràng dễ đọc, rất giống chữ thường.
- Chữ Cách Điệu, tạm gọi là Biến Tự, là cách viết biến đổi từ chữ Chân Phương mà ra nhưng các chữ cái hơi được biến dạng một chút để tạo ra cái lối viết riêng của mình.
- Chữ Cá Biệt, tạm gọi là Cuồng Thảo, là lối viết Thư Pháp mà người phóng bút « nhiếp tâm » giữa tư tưởng và quản bút. Lối viết chữ nầy thể hiện cá tính của người viết, nhìn vào kiểu chữ nầy, người xem dễ biết tác giả mà không cần phải xem bút ký. Kiểu chữ nầy thường viết liền lạc trong một nét nên khó đọc.
- Chữ Mô Phỏng là lối viết mô phỏng dựa theo kiểu chữ của nước ngoài. Có người viết chữ Việt nhìn vào ngỡ chữ Tàu, hay chữ Ả Rập, chữ Miên, v.v…
- Chữ Mộc bản là kiểu chữ giống như chữ khắc trên mộc hoặc như kiểu thợ sắp chữ của nhà in mà khi viết thì theo một phương pháp đảo lộn, khi xem phải dùng gương phản chiếu. Nhìn vào chữ có dạng Hán-Nôm nhưng đó lại là chữ Việt viết ngược.

Ngoài ra trong một số tranh Thư Pháp còn có hình ảnh minh họa về thiên nhiên, trong đó phần tranh có thể chiếm khoảng không gian lớn hơn phần chữ. Với đặc trưng nầy Thư Pháp trở thành Thư Họa.
Trong một số người viết thư Pháp, có nhiều người là họa sĩ, họ thường biến chữ thành tranh, tranh là hình ảnh của chữ. Lối viết nầy rất khó. Thí dụ như:
Ta có thể hình dung ra được khuôn mặt của Ðức Phật trong chữ “Ngộ” ở hình bên:
Sau đây là chữ “Phật” của Trần Bá Linh:
Chữ “Lệ rơi” của Tuấn Hạ:
Và cuối cùng là chữ “Mẹ” của Chính Văn:
Nếu ta nhìn kỹ thì có thể “thấy” hình dáng người mẹ tóc dài xõa lưng, đứng đưa lưng lại và dang tay ra để đỡ một đứa bé, đứa bé nầy nhìn ngang, nằm co lại như còn trong bụng mẹ.

Tham khảo và trích lục:
- Sổ tay thư pháp của KTS Nguyễn Thanh Sơn. Nhà xuất bản Văn Nghệ TP HCM.
- Hồn chữ Việt, Về nghệ thuật thư pháp của Thiện Duyên, Câu Lạc Bộ Yêu Thích Thư Pháp Quận 1 TP HCM.
- Hướng dẫn viết thư pháp của Phạm Thanh Hiệp. Câu Lạc Bộ Yêu Thích Thư Pháp Quận 1, TP HCM.
- Thư pháp nhập môn, tập I và II của Trung Tâm văn hóa quận 8, Câu Lạc Bộ Thư Pháp, Phạm Công Út biên soạn.

4 lời bình

Thực trạng Truyện tranh VN

- Kính thưa Quý vị Đại biểu
- Kính thưa toàn thể Hội nghị

    Truyện tranh là một nhu cầu không thể thiếu của trẻ em. Dù bất kỳ hoàn cảnh nào hay điều kiện sống nào đi nữa, thiếu nhi vẫn thích đọc truyện tranh, đó là điều không thể chối cãi. Nhưng nhìn lại thấy thật đáng buồn, dạo quanh một vòng qua các sạp sách báo, đâu đâu cũng gặp toàn là truyện tranh nước ngoài, nhất là truyện tranh Nhật Bản, Truyện Tranh Việt Nam – ở đây chúng tôi muốn nói đến Truyện tranh do họa sĩ Việt Nam vẽ và truyện tranh có đề tài về Việt Nam – chỉ lác đác đôi ba nơi mới có, nhưng cũng chiếm vị trí rất khiêm tốn, trông thấy mà chạnh lòng.
    Nhân buổi hội nghị hôm nay, chúng tôi xin phép được nêu lên đôi nét về thực trạng Truyện Tranh Việt Nam hiện nay, với mong muốn tìm ra một giải pháp khả thi để truyện tranh có một chỗ đứng trong lòng bạn đọc nhỏ tuổi, cũng như một chỗ đứng trên thị trường.
SƠ LƯỢC TÌNH HÌNH:
    Một thực tế không thể chối cãi là truyện tranh nước ngoài rất hay và hấp dẫn, vì được đầu tư rất kỹ lưỡng về kịch bản và họa sĩ thể hiện, nhưng chẳng lẽ chúng ta không làm được như họ hay sao? Chúng ta bất lực ư?
    Nêu lên vấn đề này là quả thật là bức xúc, vì các Nhà Xuất Bản lớn có thèm để ý đến điều này đâu, họ chỉ việc chạy theo lợi nhuận, truyện tranh nước ngoài chỉ việc photocopy, dịch lời rồi đem in, đâu cần phải vẽ vời làm chi cho mệt, thậm chí ngay cả cái bìa truyện cũng bê nguyên xi, tung ra hằng loạt hết bộ này đến bộ khác mà chẳng thèm đếm xỉa đến đội ngũ họa sĩ kế thừa cho truyện tranh Việt Nam mai sau, nhiều lúc chẳng cần biết hay dở hoặc có yếu tố giáo dục nào trong truyện hay không? chỉ cần hấp dẫn là xong! Lời thoại nguyên bản ra sao thì cứ ghi y chang như thế, lời lẽ ngô nghê, thậm chí khó hiểu nữa là đằng khác, những cảnh hun hít lăng nhăng, đánh đấm ì xèo cứ việc bày ra đấy mà chẳng thèm cắt bỏ, vì cắt bỏ thì thiếu trang, ai sẽ vẽ lại bây giờ cho đủ? chẳng hiểu ghi họa sĩ này họa sĩ nọ biên tập để làm gì nữa?! Truyện Nhật Bản đọc từ phải qua trái thì ta cứ việc photocopy trên giấy can rồi lật ngược tờ giấy lại, thành ra một số truyện có số áo cầu thủ, số nhà v.v… đều đọc ngược cả, chẳng ai thèm sửa vì phải lo cho kịp in để bán, để thu lợi nhuận. Mà chắc chắn là phải có lợi nhuận nhiều rồi, vì có phải trả tiền cho họa sĩ vẽ đâu? họa hoằn lắm thì trả một ít tác quyền cho Nhật Bản mang ý nghĩa tượng trưng, có lợi nhuận nên ai cũng lao vào làm, Nhà xuất bản lớn ở trung ương làm, thì tỉnh cũng làm, anh tư nhân càng làm mạnh hơn nữa, anh chủ quán sách ở đầu đường cũng chẳng kém, đua nhau làm tuốt luốt, vì thấy dễ làm quá, dễ ăn quá, ai dại gì không lao vào. Việc làm của họ đã vô hình trung giết chết đội ngũ họa sĩ vẽ truyện tranh Việt Nam. Sau này ai sẽ là người vẽ truyện tranh cho thiếu nhi chúng ta đọc? đội ngũ họa sĩ truyện tranh Việt Nam có còn tồn tại được hay không? Đây là những câu hỏi đặt ra cho các Nhà xuất bản lớn và cho cả chính chúng ta nữa, cần phải có một lời giải đáp để truyện tranh Việt Nam có cơ hội tồn tại.
    Chúng tôi trình bày sự việc trên không có dụng ý nêu đích danh một ai cả, nhưng xin hỏi quý vị, mang danh là một Nhà Xuất Bản lớn, đến cuối kỳ, cuối quý, cuối năm, khi lập bảng tổng kết thành tích, quý vị không thấy xót trong ruột khi nhìn lại mảng truyện tranh Việt Nam của nhà xuất bản mình “bốc hơi” đâu mất sao? Tôi theo dõi hai năm nay rồi, các Nhà xuất bản lớn chẳng hề xuất bản một cuốn truyện tranh nào do họa sĩ Việt Nam vẽ cả. Đó là một sự thật! tuy rằng nó phũ phàng nhưng cần phải nói ra để cho các quý vị quyền cao chức trọng đang ngồi ở Hội nghị này tự xem lại mình. Một Nhà Xuất Bản thành công không phải là một nhà xuất bản có lợi nhuận cao, có số lượng bản in khổng lồ, mà chủ yếu là có những cuốn sách hay, mang tính dân tộc và do chính chúng ta thực hiện thì mới đáng quý, đáng trân trọng, chứ chỉ chú tâm vì nhờ lợi nhuận từ những cuốn truyện tranh nước ngoài cóp lại thì Nhà Xuất Bản ấy có hơn gì là một nhà in hay một nhà buôn sách đơn thuần?
    Đành rằng truyện tranh chỉ là một mảng nhỏ trong một Nhà Xuất Bản, nhưng rõ ràng là nhờ nó mà phát triển cho các đầu sách khác. May mà chúng ta vẫn còn có một đôi đầu sách truyện tranh Việt Nam ấn tượng với độc giả, đáng kể nhất là bộ truyện tranh Thần Đồng Đất Việt, nhưng tiếc thay, đó cũng là một công trình của một Công Ty Tư nhân liên kết chứ không phải của chính Nhà Xuất Bản, còn các đầu truyện khác như Cô Tiên Xanh, Tâm hồn cao thượng, Tiên học lễ… thì số lượng có phần hạn chế và chủ yếu là do các Nhà Xuất bản Tỉnh cấp phép. Nhưng rõ ràng so sánh với Truyện tranh Nhật Bản của các đại gia trong ngành xuất bản thì Truyện tranh Việt Nam chỉ là một phần rất nhỏ, như một đứa con côi cút, thấy mà thương!
PHƯƠNG HƯỚNG KẾ HOẠCH
    Như vậy, để cải thiện tình hình truyện tranh Việt Nam hiện nay, chúng ta phải làm như thế nào? Chúng tôi xin mạn phép đề ra các phương hướng sau:
    1- Hạn chế xuất bản truyện tranh nước ngoài bằng cách cương quyết không cấp phép những bản thảo photocopy vì cần phải tôn trọng tác giả, muốn xuất bản thì phải can (sao chép) lại bằng bút mực, biên tập viên sẽ dễ dàng nhận ra bản vẽ mực và bản photocopy một cách dễ dàng, tất nhiên bìa truyện cũng phải vẽ lại, không được copy nguyên bản, khi duyệt, cần phải trình giấy bản quyền và nguyên bản. Việc này sẽ làm chùn tay bất cứ ai muốn in truyện tranh nước ngoài một cách ào ạt để thu lợi nhuận vì cho dù sao chép lại cũng sẽ mất rất nhiều thời gian, và phải trả tiền cho người sao chép, nếu sao chép không tốt, truyện sẽ không có chất lượng và bán không chạy, còn nếu sao chép tốt, tất nhiên nhuận bút cho người sao chép sẽ cao và sẽ thu hẹp lợi nhuận lại, đồng thời có điều kiện cho người sao chép nâng cao tay nghề thực hành, vì thực tế, số họa sĩ có thể sao chép hoặc vẽ bằng bút sắt chấm mực hiện chẳng có bao nhiêu người. Ngoài ra, tiền xuất bản phí cho một bản truyện tranh nước ngoài sẽ cao gấp 3 lần truyện tranh do họa sĩ trong nước sáng tác. Điều này sẽ khích lệ và động viên đội ngũ họa sĩ trong nước sáng tác nhiều hơn.
    2- Nên thành lập một Nhà Xuất Bản chuyên về Truyện Tranh, bao gồm cả trong nước và nước ngoài, truyện tranh thiếu nhi và truyện tranh dành cho người lớn. Giám đốc Nhà Xuất Bản này phải chịu trách nhiệm trước Trung Ương, trước pháp luật và nhất là chịu trách nhiệm trước thế hệ trẻ khi xuất bản truyện tranh tung ra thị trường. Nếu cần cho cả tư nhân tham gia, vì đây là một thành phần kinh tế thực sự rất năng động trên thị trường.
    3- Truyện Tranh Việt Nam, ở đây chúng tôi muốn nói đến Truyện tranh do chính họa sĩ Việt Nam sáng tác, cho dù là bất cứ đề tài nào như viễn tưởng, thần thoại, phiêu lưu ở nước ngoài, hoặc các đề tài lịch sử, dân gian, thần thoại, cổ tích, giáo dục của Việt Nam (tất nhiên là do họa sĩ Việt Nam sáng tác rồi) sẽ được khuyến khích bằng cách giảm tiền xuất bản phí, chỉ nên từ 3 – 4% mà thôi, hỗ trợ phát hành và quảng cáo để đưa đến tận tay người đọc một cách dễ dàng nhất. Có được những yếu tố thuận lợi này, chúng tôi tin rằng các họa sĩ sẽ không cần đi chụp photocopy nữa, mà cầm lấy cây bút để sáng tạo, hầu cho ra đời những cuốn truyện tranh hay và có giá trị hơn. Được như vậy mới mong truyện tranh có hy vọng phát triển và tồn tại.
PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN:
    Muốn phát triển được các yếu tố nêu trên, theo chúng tôi thì cần phải thực hành triệt để các việc sau:
    1- Các Nhà xuất bản cần có đội ngũ biên tập viên truyện tranh có tay nghề thực sự, xem qua bản thảo đã biết truyện này copy hay sáng tác ngay, phân biệt bản vẽ tay một cách chính xác và nhanh chóng, cần kiên quyết và triệt để, không dễ dãi để lọt ra ngoài thị trường các bản thảo bất hợp pháp.
    2- Cần thành lập các Nhóm truyện tranh trong Nhà xuất bản, mỗi nhóm phụ trách một mảng đề tài riêng biệt, có định hướng giáo dục và chuyên môn, chất lượng, để có thể tạo ra những cuốn truyện tranh hay và hấp dẫn. Việc này bước đầu tất nhiên sẽ hơi tốn kém, nhưng khi các nhóm định hình được phong cách vẽ và đề tài rồi thì đây sẽ là một tài sản vô giá cho Nhà Xuất bản và cho cả Truyện tranh Việt Nam có cơ hội phát triển.
    3- Theo chúng tôi được biết, Khoa đồ họa của ngành Mỹ thuật công nghiệp và Đại học Mỹ thuật có dạy về Vẽ truyện tranh, nhưng còn quá hời hợt và thời lượng quá ít, không đủ cho sinh viên nắm rõ các quy trình xuất bản một cuốn truyện tranh hoặc phân cảnh kịch bản, dựng hình, hậu cảnh để thực hiện. Cần phải tăng cường thêm khâu đào tạo này, may ra có thể tạo nguồn nhân lực để phát triển Truyện tranh Việt Nam mai sau.
Kính thưa Hội nghị,
    Với tâm huyết của một người vẽ truyện tranh lâu năm, nêu lên những ý kiến này, chúng tôi không hề có ý muốn chê trách ai hoặc đả kích một nhà xuất bản nào cả, chúng tôi chỉ muốn nói lên nỗi bức xúc của mình trước thực trạng não lòng của Truyện tranh Việt Nam hiện nay và mong tìm ra lối thoát mà thôi. Kính mong quý vị hãy cùng thảo luận để đưa ra những biện pháp tốt nhất, những phương hướng khả thi nhất hầu cho Truyện Tranh Việt Nam có cơ hội tồn tại trên thị trường năng động và khốc liệt nhất hiện nay. Xin chân thành cám ơn quý vị và kính chúc Hội nghị thành công tốt đẹp.

(Trích nguyên văn bài tham luận về thực trạng Truyện Tranh Việt Nam của Họa sĩ Hùng Lân, cũng là người quản trị web site này, được trình bày tại Cuộc Hội Thảo về Truyện Tranh do Cục Xuất Bản tổ chức tại Hà Nội ngày 17 tháng 10 năm 2003.)

4 lời bình

Vài kinh nghiệm sáng tác Truyện Tranh

Để viết một kịch bản truyện tranh?
    Kịch bản là yếu tố quan trọng nhất trong việc xuất bản truyện tranh, quyết định thành công hay thất bại là do nó, vì vậy, để cuốn truyện tranh của bạn được người đọc chấp nhận, bạn cần phải có một kịch bản hay và hấp dẫn, mang thêm tính giáo dục thì càng tốt. Dựa vào đó, bạn sẽ tiến hành tạo nhân vật và vẽ theo từng phân cảnh trong kịch bản ấy.
    Để viết một kịch bản truyện tranh, mỗi trang, bạn phân chia làm 2 phần, phần gợi ý họa sĩ vẽ và phần ghi lời thoại hoặc lời dẫn truyện, độ dài ngắn tùy theo cốt truyện và số trang tương ứng. Kinh nghiệm cho thấy bạn nên viết lời dẫn truyện càng ít càng tốt, vì hình vẽ đã nói lên thay cho lời dẫn truyện rồi. Lời thoại cần viết ngắn gọn và dễ hiểu, tuyệt đối tránh dùng những lời lẽ cay cú và dung tục, cũng không nên văn hoa và triết lý quá làm cho các em khó hiểu.
Tạo nhân vật truyện tranh như thế nào?
  Nhân vật truyện tranh cũng là một yếu tố chủ chốt quyết định cuốn truyện thành công hay thất bại, hầu hết những chuyên gia viết kịch bản thường tạo nhân vật trước rồi dựa vào tính cách nhân vật để tạo ra cốt truyện liên quan. Để tạo một nhân vật truyện tranh, cần phải có các yếu tố sau:
- Nhân vật đó là nam hay nữ? tuổi tác? diễn tả sơ qua về gương mặt và thể hình.
- Đặc tính của nhân vật đó? điều nào tốt? điều nào xấu? nói qua về ưu điểm và nhược điểm của nhân vật.
- Quan hệ của nhân vật đối với mọi người như thế nào?
- Tính cách đặc trưng của nhân vật? Thích hợp với truyện phiêu lưu mạo hiểm hay hài hước? viễn tưởng?
- Có thể tả thêm về một số bạn bè của nhân vật đó hoặc những kẻ phản diện mà nhân vật đó cần phải đối phó trong suốt câu chuyện.
Để vẽ một bản thảo truyện tranh?
    Truyện tranh vẽ bằng mực đen đậm trên giấy can (giấy bóng mờ), tùy theo khổ mà định kích thước, phải chừa lề từ 1 đến 1,5 cm so với khổ giấy. Khổ truyện tranh thông thường hiện nay là 13X19 cm hoặc 12X18 cm.
    Dụng cụ vẽ có thể là bút kim, bút sắt hoặc cọ lông đều được cả, nhưng không thể vẽ bằng viết nguyên tử hoặc bút lông kim, vì không đủ độ đậm để chế bản in.
    Bút kim là loại viết bơm mực sẵn dùng để vẽ kiến trúc, có nhiều kích cỡ từ 0.15 mm đến 1.5 mm, vẽ bút kim tiện là khỏi chấm mực, nhưng bất lợi là không thể nhấn nét đậm lợt to nhỏ như ý muốn.
    Bút sắt hiện nay hơi khó kiếm vì thị trường không bán cán bút mà chỉ bán lưỡi bút, khi mua về cần phải chế biến cán bút để sử dụng, mực thì nên dùng mực tàu Trung Quốc loại tốt có pha sẵn trong chai, dùng bút sắt chấm mực để vẽ truyện tranh là tuyệt nhất vì có thể nhấn nét theo ý muốn, tuy nhiên nếu dùng chưa quen sẽ dễ bị xóc mũi viết làm rách giấy hoặc nếu nhẹ tay thì nét vẽ mực ra không đậm, không in được. Các truyện tranh hiện nay kể cả nước ngoài đều thường dùng bút sắt để thể hiện.
    Ngoài ra có họa sĩ còn dùng cọ lông, tức là loại bút lông viết chữ Tàu để sáng tác, nếu sử dụng quen tay thì bản thảo rất đẹp, nhấn nét nhẹ nhàng và rất sinh động, nhưng rất ít người dám dùng vì chỉ hơi run tay là phải bỏ bản thảo, thường chỉ có họa sĩ bậc thầy như Văn Minh mới dám dùng, dùng cọ lông để vẽ có điều bất tiện là hay bị khô mực, cần phải rửa và thay cọ luôn mới dùng tốt được.
    Sau khi vẽ xong trên giấy can, bản thảo đó có thể đem đi chế bản và dùng được ngay, tuy nhiên, với công nghệ mới hiện nay, bạn nên scan trang vẽ và đưa vào máy vi tính để xử lý như đổ tram đậm lợt cho nhân vật và hậu cảnh theo ý thích, hoặc tô màu nếu là truyện tranh màu, cũng như thêm lời vào trang vẽ nếu không muốn viết lời bằng tay tùy ý bạn, sau đó in bằng máy in laser trên giấy can cho đậm mực thì mới chế bản tốt. 
Để trình bày một bìa truyện tranh?
    Bìa truyện tranh có thể vẽ bằng màu nước hoặc bột màu trên giấy khổ lớn, khi chế bản sẽ thu nhỏ lại để nét vẽ sắc sảo hơn. Tuy nhiên, nên vẽ bìa và trình bày bìa bằng vi tính sẽ đẹp hơn và nhiều tính năng hơn. Khi xuất file ảnh bìa nên để dạng TIFF, màu CMYK, độ phân giải từ 250 dpi trở lên.
Để xuất bản một cuốn truyện tranh?
    Bạn có thể liên hệ với chúng tôi, chúng tôi sẵn sàng giới thiệu bản thảo của bạn với các Nhà Xuất Bản lớn và uy tín để duyệt và lên kế hoạch xuất bản tùy theo nội dung và cách thể hiện nét vẽ của bạn có đáp ứng được yêu cầu của NXB hay không. Nếu được duyệt thì truyện tranh của bạn sẽ được có mặt trên thị trường. Nhuận bút sẽ do NXB chi trả theo thỏa thuận.

,

66 lời bình

Truyện tranh Việt Nam

Có người bảo rằng: Lạ nhỉ, sao đang nói chuyện về thiết kế phông chữ thư pháp mà lại đưa truyện tranh Việt Nam vào đây? Xin thưa rằng việc thiết kế phông chữ nghệ thuật là niềm đam mê, còn vẽ truyện tranh là nghề chính của tác giả gần 20 năm nay rồi. Do có quá nhiều vấn đề bức xúc và cần thêm ý kiến của mọi người nên tác giả mới mạn phép đưa chuyên mục này vào đây để quý vị và các bạn có thể tham khảo và đóng góp ý kiến, hầu truyện tranh Việt Nam có cơ hội thăng tiến hơn trong thời gian tới, vì đối với trẻ em, truyện tranh là một nhu cầu không thể thiếu được, nên cho dù hiện nay, thị trường đang bị truyện tranh nước ngoài lấn át, chúng tôi vẫn muốn tìm cơ hội để đội ngũ họa sĩ chúng ta có thể vực dậy nền truyện tranh của chính chúng ta, do chúng ta vẽ và sáng tạo, cho dù còn non nớt, cho dù còn đơn sơ, nhưng đó là sản phẩm của chính chúng ta, chứ không phải cứ mãi cầm trên tay cuốn sách nhái của nước ngoài… Đành rằng truyện tranh nước ngoài rất hay và hấp dẫn, vì được đầu tư rất kỹ lưỡng về kịch bản và họa sĩ thể hiện, nhưng chẳng lẽ chúng ta không làm được như họ hay sao? Chúng ta bất lực ư?
     Trang Truyện Tranh Việt Nam này được thực hiện với mong muốn những ai quan tâm, vạch ra một hướng mới cho truyện tranh Việt Nam để có một chỗ đứng trong lòng các bạn đọc nhỏ tuổi, cũng như các họa sĩ tâm huyết với truyện tranh Việt Nam tìm một hướng đi cho mình trong cơn lốc truyện tranh nước ngoài hiện nay. Những gì chúng tôi viết trong trang web này chỉ vì niềm đam mê và mong muốn cho truyện tranh Việt Nam phát triển chứ không nhằm quảng cáo cho ai hoặc Nhà Xuất bản nào cả. Chúng tôi biết rằng mình tài hèn sức mọn, xin quý vị và các bạn hãy cùng chúng tôi sẻ chia và gánh vác, để mai này khi cầm cuốn truyện tranh Việt Nam đặc sắc về nội dung và hình thức trên tay, chúng ta sẽ không khỏi tự hào là chẳng thua kém gì các nền công nghiệp truyện tranh nước ngoài. Đó là điều chúng tôi vô cùng mong ước và tin rằng nó sẽ trở thành hiện thực.
  Nhưng điều mơ ước ấy có khả thi hay không khi mỗi tuần, ngay tại Thành phố Hồ Chí Minh đã ra khoảng trên dưới 10 đầu sách truyện tranh mới, nhưng thật là thất vọng khi hầu hết các truyện tranh đều là chụp photocopy của Nhật Bản, Hong Kong hoặc truyện tranh của Pháp, Mỹ. Trong trang này, tất nhiên chúng tôi không nói đến những thể loại truyện tranh sao chép ấy mà chỉ nói đến truyện tranh Việt Nam thôi.
Nhan vat Trang Ti trong Than Dong Dat Viet Cứ mỗi 2 tuần, Nhà Xuất bản Trẻ cho ra đời một tập Thần Đồng Đất Việt do Cty Phan Thị liên kết xuất bản. Đây là một bộ truyện tranh thể hiện khá công phu do những họa sĩ tâm huyết của Việt Nam thực hiện, cốt truyện hay, hấp dẫn, nét vẽ sinh động, ứng dụng nhiều về đồ họa vi tính để xử lý hậu cảnh, rõ ràng đây là một bộ truyện tranh Việt Nam 100 %, các Nhà Xuất Bản khác cần đi theo hướng này mới mong phát triển được truyện tranh Việt Nam. Bộ truyện tranh này đang giữ kỷ lục về số lượng phát hành và đang rất thu hút những bạn đọc nhỏ tuổi.
  Ngoài ra, cứ mỗi 2 tuần, Nhà Xuất bản Tổng hợp Đồng Nai cũng xuất bản một tập truyện tranh Cô Tiên Xanh, đây là loại truyện tranh giáo dục thiếu nhi, có cả phần giao lưu và đố vui, học hỏi, một cố gắng của Ông Trần Trung Thiện, Nhà Sách 270 Nguyễn Thị Minh Khai. Bộ truyện này ra đời cách đây gần 10 năm và nay vẫn tồn tại, đến nay đã hơn 200 tập, in 2 màu, giá cả tương đối bình dân, phát hành rộng rãi trong cả nước. Tuy nét vẽ vẫn còn mộc mạc đơn sơ, chưa ứng dụng về vi tính nhiều, nhưng rõ ràng hình tượng Cô Tiên Xanh đã có tác động giáo dục tích cực nên vẫn sống mãi trong lòng bạn đọc nhỏ tuổi trong một thời gian lâu như vậy.
Với chừng ấy đầu sách mỗi tuần thì Truyện Tranh Việt Nam chẳng đáng là bao, như là muối bỏ biển, điều này khiến những người tâm huyết nhất cũng phải chồn chân, không còn niềm hăng hái để sáng tạo ra cái mới, cái hay, phục vụ cho nền truyện tranh nước nhà cũng như hướng tuổi thơ đến những điều chân thiện mỹ. Tuy vậy chúng tôi vẫn không nản lòng và xin được gióng lên tiếng chuông kêu gọi mọi người hãy quan tâm và xắn tay áo lao vào, nếu chúng ta hợp sức lại, nếu chúng ta tạo được những điều kiện xuất bản thuận lợi và hợp lý, nếu chúng ta tạo điều kiện phát triển cho các họa sĩ ngày càng tốt hơn thì chúng tôi tin rằng, chắc chắn Truyện Tranh Việt Nam sẽ thăng tiến trong một ngày không xa.
  Để hợp sức cùng chúng tôi, ít ra là trong ý tưởng, xin quý vị và các bạn hãy click vào đây để vào diễn đàn ghi lại những ý kiến nhận xét của mình cũng như góp ý cho nền truyện tranh Việt Nam ngày càng phát triển hơn. Xin cám ơn quý vị đã ghé thăm trang này.
  Vì tình hình công việc và lắm khi thời gian không cho phép, nên trang Truyện Tranh Việt Nam này có khi không được cập nhật thường xuyên. Chúng tôi rất mong những người tâm huyết hãy giúp chúng tôi cập nhật thông tin bằng cách vào diễn đàn gởi bài, gởi ảnh lên để mọi người cùng chia sẻ cũng như tạo thêm sự phong phú cho trang Truyện Tranh Việt Nam này. Một lần nữa, xin chân thành cám ơn quý vị và các bạn.

6 lời bình

Tranh minh họa cho sách

    Thời gian qua, thị trường xuất bản sách Việt Nam, nhất là khâu truyện tiểu thuyết, phiêu lưu, khám phá… rộ lên rất nhiều, nhưng nhìn chung hình thức vẫn nhàm chán, chỉ chữ in và chữ in, chẳng có gì khác lạ. Bỗng dưng nhớ lại mươi mười lăm năm về trước, chúng tôi bỗng thấy thiếu một cái gì đó… vì ngày xưa sách truyện thường hay có hình minh họa trong đó rất dễ coi và dễ hình tượng câu chuyện mình đang xem hơn. Ngày nay người ta quên đi điều ấy mất rồi. Thế rồi vô tình hôm nay mở một số sách truyện của Pháp của Mỹ, tôi nhận thấy hàng trăm năm nay họ vẫn giữ kiểu sách có kèm theo hình minh họa thật là hay, chỉ là hình đen trắng thôi, nhưng rất sinh động và gắn bó với từng trang sách, nên người đọc cảm thấy gần gũi và cuốn hút hơn. Thế thì tại sao Việt Nam ta không dám làm như thế nhỉ? Sợ tốn tiền chăng? hay là ngại không có người vẽ?
    Tôi thấy hình như cả hai lý do trên đều đúng. Sách truyện hiện nay hầu hết do tư nhân liên kết xuất bản, việc tính toán lời lỗ là chuyện đương nhiên phải có, nhưng thấy cái lợi trước mắt mà không thấy cái lợi về sau. Nếu sách truyện chúng ta có thêm phần minh họa chắc chắn sẽ bắt mắt hơn, hấp dẫn người đọc hơn, điều đó sẽ dẫn đến sách ta sẽ bán chạy hơn, đâu có lỗ lã gì đâu mà sao không dám làm nhỉ?
    Thế thì hỡi các nhà đầu tư xuất bản sách, sao không ai tiếp tục làm theo kiểu này đi nhỉ? Có thể tốn thêm chừng một đôi triệu cho họa sĩ để minh họa truyện, cứ khoảng từ 20 trang/1 hình có phải hay hơn không? Chúng tôi sẵn sàng thực hiện điều ấy để cuốn sách của chúng ta sẽ sinh động hơn chứ không phải nhàm chán từng khuôn chữ in một, chắc chắn sẽ được người xem đón nhận hơn là những trang sách khô khan như hiện nay.
    Nếu có ai quan tâm, hãy liên hệ với chúng tôi nhé! Chúng tôi sẵn sàng minh họa tranh trong sách truyện vẽ bằng bút sắt đen trắng với một giá cả hợp lý và với một niềm đam mê lớn lao, dù cho công việc bây giờ khá là bận rộn nhưng nếu cần, chúng tôi vẫn có thể thực hiện được. Có vậy thì những cuốn sách truyện của chúng ta sẽ phong phú hơn lên nhiều, phải không các bạn?

2 lời bình

Cần tuyển dụng

HùngLân Design cần tuyển dụng một số bạn trẻ biết vẽ truyện tranh tương đối để lập nhóm sáng tác và xuất bản truyện tranh, ứng viên sẽ được đào tạo thêm về kỹ năng, bố cục, dàn dựng, phân cảnh và các yếu tố khác, ứng viên không cần bằng cấp, chỉ cần biết sáng tạo chứ không copy, ưu tiên cho người biết vẽ bằng bút sắt.
- Biết vẽ người, dựng hình nhân vật bằng bút chì và bút mực.
- Biết sử dụng Photoshop cơ bản.
- Có thể làm bán thời gian.
- Làm việc tại Thành phố Hồ Chí Minh.
- Liên lạc bằng cách gởi thư hoặc email về địa chỉ nghglan@gmail.com đính kèm một vài bản vẽ nét bút mực về tả người, cơ thể, chuyển động. File hình đính kèm nên để dạng JPG và có kích thước nhỏ hơn 1000 x 1000 pixels.
- Bạn cũng có thể click vào đây để gởi thư cùng file hình vẽ đính kèm cho chúng tôi xem thử các hình mẫu, đen trắng hoặc màu đều được cả.
- Lương thỏa thuận tùy theo năng lực.

Mọi thắc mắc chi tiết xin liên hệ:

Hs. Hùng Lân
ĐT: 0989218129 hoặc (064)881036.
hoặc có thể đến trực tiếp tại địa chỉ dưới đây:
A2-404 Chung cư Phan Xích Long, Phường 7, Quận Phú Nhuận, TPHCM.
(liên lạc trước bằng điện thoại trong giờ hành chánh)
Sẽ trả lời bằng thư riêng cho từng người.

GHI CHÚ

Nhân đây tôi cũng xin nhắc lại cho những bạn trẻ muốn được tuyển dụng để theo đuổi nghề vẽ truyện tranh và design cùng chúng tôi. Có một số điều cần nhắc nhở:
- Các bạn nên click vào link Liên lạc – Đặt hàng phía menu bên phải rồi gởi tranh cũng như các thông tin khác cho chúng tôi, như vậy rất tiện vì các bạn có thể gởi trực tiếp mà không cần phải đăng nhập vào địa chỉ email của mình ở yahoo hoặc gmail làm gì. Xin viết bằng tiếng Việt có dấu, bộ gõ tiếng Việt đã được chúng tôi tích hợp sẵn ngay trên form.
- Thứ hai là các bạn cần ghi rõ địa chỉ email của mình, nhiều bạn muốn xin tuyển dụng mà giấu địa chỉ email bằng cách ghi địa chỉ email tầm bậy cho qua, thế thì cần gì tuyển dụng nữa.
- Tôi đã ghi là tranh gởi nên để dạng JPG và kích thước không quá 1000 pixels mỗi bên, đây cũng là một tiêu chí để thử xem các bạn có biết gì về hình ảnh không, thế mà có một số bạn không biết định dạng hình JPG là gì, cũng như không biết cách resize hình ảnh lại cho còn 1000 px, không biết zip các file ảnh lại thành 1 file zip hoặc rar để gởi đi cho tiện. Đó là những yếu tố rất căn bản và đơn giản nhất về hình ảnh mà không biết thì làm sao bạn có thể trở thành một họa sĩ hay designer được? Do đó xin các bạn lưu ý cho nhé!
- Nếu sau khi xem các tranh vẽ của các bạn xong và chúng tôi thấy có thể tuyển dụng được, chúng tôi sẽ gởi email hoặc gọi điện để thông báo gặp phỏng vấn chính thức, do đó khi gởi thư, nếu được, các bạn cũng cho chúng tôi biết số điện thoại hoặc địa chỉ càng tốt.

HungLan Design

88 lời bình